Geen corrupte vechtpolitie

ALS HET AAN de regering-Rutte ligt, gaan Nederlandse militairen nog geen jaar na het beëindigen van de Uruzgan-missie weer naar Afghanistan. Deze keer vergezeld van politie- en justitiefunctionarissen. Het betreft een ‘geïntegreerde politie-trainingsmissie’. Van de 545 personen die de operatie behelst, zijn er slechts 45 civiel: veertig politietrainers en vijf juridische experts. De (militaire) marechaussee levert ook nog vijftig trainers.
Het zwaartepunt van de missie ligt in de noordelijke provincie Kunduz, waar Duitse gevechtstroepen zijn gelegerd. Begeleid door Nederlandse militairen gaat de marechaussee er agenten te velde opleiden. Dat de Taliban hen zullen aanvallen is zo goed als zeker. Ook in Uruzgan was de politie, zeker als die werd begeleid door westerlingen, een geliefd doelwit van Taliban-strijders.
Om brede steun te verwerven, heeft de VVD/CDA-regering de instemming nodig van de oppositie. PVV is mordicus tegen, de PVDA eveneens. Als GroenLinks en D66, die vorig jaar april een motie indienden voor een civiele politiemissie, geen steun bieden, haalt het voorstel waarschijnlijk nog geen zestig zetels.
Beide partijen hebben goede redenen om tegen te zijn, al was het maar omdat de missie vooral een militaire politiemissie is, die moet bijdragen aan het zo snel mogelijk (uiterlijk in 2014) overdragen van de 'veiligheidstaken’ aan de Afghanen, zodat de Amerikanen hun troepen kunnen afbouwen. De trainers gaan agenten opleiden die vooral zullen worden ingezet om te vechten, niet om de criminaliteit te bestrijden en de geplaagde Afghanen weer vertrouwen in de democratie te geven, zoals D66 en GroenLinks met hun motie beoogden. De opleidingen zijn veel te kort en gevechtsgericht om de corrupte, analfabete en zelfs deels drugsverslaafde politiemacht om te vormen tot een organisatie waar de mensen niet, zoals nu, bang voor zijn (zie ook 'Een uniform koop je op de bazaar’ op p. 10).
Bovendien mist er een schakel: het Afghaanse rechtssysteem is volledig vernietigd, dus de politie werkt in het luchtledige. De bevolking wendt zich liever tot de sharia-rechtspraak van de Taliban dan tot de ineffectieve, door en door corrupte overheidsrechtbanken. In de Kamerbrief wordt, waarschijnlijk om GroenLinks en D66 te paaien, hier aandacht aan besteed. Er worden voor de missie echter maar vijf juridisch experts beschikbaar gesteld.
Nederland wil blijven bijdragen aan de ontwikkeling van Afghanistan. Dat is terecht, en het is in ons belang. Maar dat kan op vele manieren. Nu opnieuw voeding geven aan de oorlog door een schietgrage politie op te leiden die de bevolking terroriseert en uitknijpt, is niet goed. Een beter en effectiever idee zou wel eens kunnen zijn om ons volledig te richten op het verbeteren van het Afghaanse rechtssysteem. Daar zijn geen militairen voor nodig, en het is uit te leggen aan de bondgenoten als onderdeel van de exit-strategie. Want een functionerende rechtspraak is een beter wapen tegen de Taliban dan een corrupte vechtpolitie.