Commentaar: KPN

Geen gehoor

«Het huishoudboekje is op orde», schrijft KPN-manager Paul Smits in een geruststellend bedoelde brief aan zijn personeel. De vakbonden maken zich net als de Tweede Kamer terecht grote zorgen over de positie van het bedrijf. De aandelenkoers is sinds de publicatie van de laatste kwartaalcijfers gekelderd. Omdat KPN zonodig een «Europese speler» moest worden, heeft het bedrijf de ene roekeloze internationale aankoop na de andere gedaan en zodoende een schuldenlast van 23 miljard euro opgebouwd. Maar de bekend making van die schuld was niet de ware reden voor de koersval, aldus Smits. De ware reden was «een bericht in de Financial Times over een ophanden zijnde claim-emissie». Met andere woorden: een lek.

En wát voor een lek. Een claim-emissie is een uitgifte van nieuwe aandelen met korting aan mensen die al aandelen KPN bezitten. Volgens de FT zou het gaan om een uitgifte van elf miljard. Eigenlijk is het een verkapte steunoperatie waarbij vergeleken de steunacties voor RSV, Fokker en Daf verbleken. Dat is slecht nieuws voor de bezitters van het «volksaandeel» KPN, want zij hebben dan wel een voorkeursrecht bij de aanschaf van de nieuwe aandelen, maar het zijn aandelen in een kwakkelend bedrijf. En het is slecht nieuws voor ons allemaal, want de overheid zal als grootste aandeelhouder in KPN (dertig procent) wel weer garant moeten staan voor de steunoperatie, net als bij de aandelen-emissie van vorig jaar of bij de veiling van de frequenties voor mobiel internetten.

Als KPN er werkelijk zo slecht voorstaat, zal de overheid binnenkort wellicht zelfs garant moeten staan voor de continuïteit van de dienstverlening aan bedrijfsleven en publiek. Als KPN failliet gaat, vallen namelijk alle telefoonnetwerken in Nederland stil. Dat is dan het resultaat van tien jaar ongeremde privatiseringswaan. Het staatsbelang in KPN is het afgelopen jaar al gedecimeerd van zeventig miljard naar zeven miljard gulden, de verliezen lopen in de tientallen miljarden. Het volstaat niet langer om telkens nieuwe «topmannen» en «vertrouwenspersonen» te benoemen, ook niet om de commissarissen nauwer bij het management te betrekken. Voordat de particuliere aandeelhouders en speculanten helemaal de macht bij KPN overnemen, zou de overheid een realistisch steunplan moeten eisen. In ruil daarvoor moet de overheid een aandelenbezit van 51 procent in KPN krijgen teneinde het vertrouwen van zowel klanten als particuliere aandeelhouders te herstellen. Het is voldoende als staatssecretaris De Vries even de telefoon opneemt. Zolang die het nog doet natuurlijk.