Commentaar: De anti-tabaklobby

Geen laatste roker

Was dit nu het langverwachte showproces, zoals aangekondigd door de Nederlandse anti-tabakslobby, waarmee naar Amerikaans voorbeeld de vaderlandse tabaksindustrie smartengeld en schadevergoeding uit de zak geklopt zouden worden? Na afloop van de eerste getuigenverhoren voor de Assense rechtbank is duidelijk dat shagfabrikant Niemeyer en de verdere vaderlandse tabaksindustrie zich niet druk hoeven te maken.

Jeanette Andeweg (41) en Willem ter Schegget (56), de doodzieke klagers die zich door het Astma Fonds gesteund weten, slaagden er afgelopen vrijdag niet in een serieuze indruk te maken. Journalisten legden genadeloos vast hoe Andeweg, die verkondigd had vanwege dichtgeslibde aderen nauwelijks nog een stap te kunnen zetten, kwiek de trappen van het gerechtsgebouw besteeg. Groot was ook de ontluistering toen Ter Schegget, die als leidsman van het anti-rookgenootschap Nico 10 het juridische pad voor andere rancuneuze rokers wil effenen, ondanks een longemfyseemkwaal en de permanente noodzaak tot zuurstoftoevoer, voor de camera’s een Samson in zijn mondhoek stak. Indien zijn schadeclaim toch gehonoreerd zou worden, zo was de onverbiddelijke bijgedachte, blijft hij met het geld de kas van Niemeyer spekken.

Een gemiste kans. Zeker nu opnieuw is komen vast te staan dat de tabaksfabrikanten geen brave jongens zijn. De Wereld gezond heids organi satie (WHO) maakte vorige week bekend dat haar anti-rookonderzoek sedert de jaren tachtig door de internationale sigarettenvervaardigers gesaboteerd wordt. Zo trachtte marktleider Philip Morris WHO’ers met geld over te halen premature onderzoeksresultaten door te sluizen naar het hoofdkantoor. Philip Morris stond al in een onguur daglicht omdat het bedrijf de resultaten van een curieus rattenonderzoek jarenlang verzweeg: gebleken was dat de diertjes steeds gretiger een knop gingen activeren die zorgde dat zij nicotine kregen. Kleinigheden, overigens, vergeleken met het gesjoemel met maximaal toegestane hoeveelheden nicotine en teer, waaraan de gehele branche zich heeft bezondigd. Evenals de huidige agressieve afzettactieken in Afrika en Oost-Europa.

De malle vertoning voor de rechtbank wijst erop dat «Amerikaanse toestanden», met als nieuwste voorstel sigaretten op recept, in Nederland zullen uitblijven. Het angstvisioen dat W. F. Hermans had toen hij De laatste roker schreef, waarbij een stiekeme nicotinebehoeftige in het Nederland van 2021 op straat wordt ingerekend omdat hij waagt op te steken, lijkt — gelukkig maar — verder weg dan ooit.