Geen privacy voor de rijken

Berlijn - Een cd-rom met gegevens over zwartspaarders zet de Duitse politiek op z'n kop. Ineens zijn de rollen omgekeerd. Progressieve politici eisen zero tolerance, terwijl hun conservatieve tegenstanders sceptisch zijn over het oneervolle aanzoek van een anonieme informant. Die vraagt 2,5 miljoen euro voor informatie over de Zwitserse bankrekeningen van vijftienhonderd rijke Duitsers. Gesproken wordt van mogelijk honderd miljoen euro extra belastinginkomsten. Het afschrikkende effect op andere zwartspaarders kan nog eens miljoenen opleveren.
Zij aan zij met privacybeschermers uitte de populaire christen-democratische minister Zu Guttenberg bedenkingen. De data zijn op illegale wijze verkregen; de Zwitserse regering zinspeelde op heling. Het past een rechtsstaat niet zich met zulke louche praktijken in te laten, meent Zu Guttenberg. Tot verontwaardiging van de progressieve media. ‘Het wekt verbazing’, vond een commentator, 'dat vooral die politici waarschuwen tegen de aankoop van gestolen bankgegevens die anders geen bezwaar hebben tegen gekochte kroongetuigen, informanten en andere heikele opsporingsmethoden.’
Maar ook links maakt rare sprongen. Nu het om veelverdieners gaat, is de rechtsstaat ineens van ondergeschikt belang. 'We kunnen boeven niet laten lopen, enkel omdat ze door boeven worden ontmaskerd’, stelde de sociaal-democratische oppositieleider Sigmar Gabriel ferm. Kopen de regeringspartijen de cd-rom niet, dan laden zij de verdenking op zich hun rijke cliëntèle de hand boven het hoofd te houden.
De zaak is niet zonder precedent. In 2008 kocht Duitsland voor vijf miljoen euro een cd-rom van een oud-werknemer van een Liechtensteinse bank. De daarop vastgelegde gegevens leverden de belastingdienst een veelvoud aan navorderingen op. Op soortgelijke wijze pakte ook Nederland de afgelopen jaren het zwartsparen aan. Alleen al vanwege de financiële voordelen ziet het ernaar uit dat de met miljardenschulden kampende Duitse overheid opnieuw tot aankoop zal overgaan. Deze week sprak bondskanselier Merkel zich daarvoor uit.
Daarbij neemt ze een verdere verslechtering van de Duits-Zwitserse betrekkingen op de koop toe. Die waren al op een dieptepunt, sinds de vorige Duitse minister van Financiën, Peer Steinbrück, opriep de zweep over het belastingparadijs te leggen. In het bergstaatje groeit ook de wrevel over de talrijke Duitse arbeidsmigranten. Die zouden arrogant zijn en dominant in de omgang. Dat imago zal er, gezien de krijgslustige taal die de Duitse pers uitslaat, niet beter op worden. Die Welt roept op de 'Zwitserse belastingvesting te bestormen’. De Süddeutsche Zeitung spreekt over de banken als een 'tweede Zwitserse garde’. Niet ter bescherming van de paus, maar van Duitse belastingcriminelen.