Geen rechts alternatief voor rechts Duitsland

Berlijn – Het wil maar niet lukken in Duitsland met extreem-rechts. De ene na de andere partij gaat aan geruzie en gekonkel ten onder. Nu is het de AfD, Alternatief voor Duitsland, dat dagelijks het nieuws haalt met moddergevechten, partijuittredingen, programdebatten en schuldtoewijzingen.

Het een heeft met het ander te maken. Omdat geen enkele rechts-extreme partij, de dvu niet, Die Rechte niet, Die Freiheit niet, en zelfs de oudste van alle, de npd niet, er de laatste jaren in slaagde naar het politieke midden door te breken, zochten teleurgestelde activisten van die splintergroepen hun heil bij de aanvankelijk zo succesvol ogende AfD.

De oprichters van de AfD hadden die partij echter niet zo bedoeld. Dat waren hoogleraren in de economie die het door hun vakgenoten allerminst gedeelde standpunt verdedigden dat Duitsland de eurozone moest verlaten. Een standpunt dat niet populistisch was gemeend maar een enorme populistische uitstraling had.

Bernd Lucke, hoogleraar te Hamburg, was de initiatiefnemer van AfD. Een welbespraakte, nette man en een graag geziene gast in talkshows. Twee jaar geleden was de oprichting in Berlijn. Er zaten twee groepen in de zaal: conservatieve economen en politieke gekken die met Duitse vlaggen zwaaiden. Inmiddels hebben de vlaggenzwaaiers de overhand. De ene na de andere euroscepticus trekt zijn handen van de partij af. De macht is overgenomen door Frauke Petry, een bloedfanatieke machtsvrouw met haar basis in het oosten van Duitsland. Daar boekte de AfD inmiddels verkiezingssuccessen en drong ze door tot deelstaatparlementen.

Petry en haar geestverwanten zochten ook contact met Pegida, de islamofobe strijders voor het christelijke avondland. Ook Pegida is inmiddels een noodlijdende vereniging van boze burgers die geen politiek profiel weten te ontwikkelen. Zelfs een optreden van Wilders baatte niet. Nu de AfD ineenstort is er geen politieke kracht meer ter rechterzijde van de cdu en csu, het christen-democratische politieke midden. Ooit wilde de liberale fdp die kracht zijn, met parolen tegen werklozen en asielzoekers. Maar ook die partij is ingestort en probeert het sinds kort met echte liberale leuzen: legalisering van cannabis.

Deze week is een crisisweek voor AfD. Petry wil Lucke als partijleider aflossen. Dat stuit niet alleen op verweer van Lucke maar ook op die van een tegenkandidaat: Björn Höcke. ‘Niet ieder npd-lid is een extremist’, verdedigde de npd-functionaris zijn kandidatuur. Lucke denkt over een nieuwe partij na: Weckruf 2015. Vrij vertaald: ‘Wakker Duitsland’.