Sixties! Kunst, mode, design, film en fotografie

Geen Warhol

Iedereen heeft zijn eigen jaren zestig. Voor de bezoekers van Sixties! lijkt het decennium vooral een nostalgische periode; de vijftigers en zestigers die zich voor de filmzaaltjes in het Gemeentemuseum Den Haag verdringen kijken met blijde herkenning naar polygoonjournaals over provo-acties en beeldfragmenten van The Beatles. Buiten de filmzalen struikel je over andere bekende iconen van de jaren zestig: Warhol, Lichtenstein, minirokken, Ed van der Elskens foto’s van Amsterdam, John Lennon & Yoko Ono in bed in het Hilton, oranje poefachtige stoelen, ribfluwelen broeken. Van die dingen die toen opwindend en bijzonder waren en nu achterhaald of doodgewoon zijn. Je zou kunnen zeggen: het is de tragiek van de jaren zestig dat bijna alles wat in die jaren revolutionair, anti-autoritair en spannend was, nu een weinig opmerkelijke verworvenheid is geworden, of zelfs een gepasseerd station. Maar datzelfde verschijnsel wordt ook wel tot het succes van de sixties gerekend: het bewijst dat veel van wat toen is bedacht wortel heeft geschoten.

Op de tentoonstelling komt vooral dat succesverhaal tot uitdrukking. Begeleid door de voorspelbare hits van toen wordt de sfeer opgeroepen van een mythisch tijdperk waarin alles anders, en natuurlijk vooral beter, werd. De clichés vliegen je daarbij om de oren. Van de foto’s van blote meisjes van Gerard Fieret tot de mini-jurk met Bob Dylan-opdruk – ook voor jongeren die de jaren zestig nooit hebben meegemaakt is er in het Gemeentemuseum weinig nieuws onder de zon.

Medium sixties  2010

Andy Warhol Campbell’s soup II Oyster Stew, 1969, Zeefdruk op papier, 88,9 x 58,4 cm, Particuliere collectie, Nederland

In sommige opzichten is het een raadsel waarom de jaren zestig zo’n mythe zijn. Het ratjetoe aan design en kleding dat op de expositie te zien is, geeft weinig aanleiding om terug te verlangen naar de hippietijd. Wie zit er nog te wachten op de Foetsie afvalbak, het uniseks jeanspak of mistroostig wit hotelservies? Op het gebied van vormgeving en mode doen de jaren zestig weinig onder voor de verafschuwde jaren tachtig. De makkelijk te verteren mix van muziek, film- en televisiefragmenten, fotografie, kunst en kleding van Sixties! is naar zeggen van de samenstellers een documentatie – en geen analyse of laatste woord – van een veelheid aan kunstuitingen, die samen een beeld geven van de dynamische ontwikkelingen en diversiteit aan invalshoeken die de jaren zestig kenmerkten. Maar de rijke schakering kan niet verhullen dat de boodschap uniform positief is.

Medium sixties  207

Maarten van Dreven, Ensemble: minijurk & jas geïnspireerd door sofd-edge plastieken, ca. 1966, wol, collectie Gemeentemuseum Den Haag

De kritische geluiden die in de jaren zestig te horen waren, bijvoorbeeld wat betreft de keerzijden van de consumptiemaatschappij, hebben kunstuitingen opgeleverd die je óók zou kunnen tentoonstellen, maar dit soort kritische kanttekeningen is ondervertegenwoordigd. De tentoonstelling overstijgt daarmee uiteindelijk niet het ‘weet je nog wel, oudje?’-niveau dat zo voor de hand ligt bij een terugblik op een illuster decennium. Maar dat zal menige bezoeker-op-leeftijd niet betreuren.

Sixties! Kunst, mode, design, film en fotografie, Gemeentemuseum
Den Haag, tot en met 29 april,
www.gemeentemuseum.nl