KUNST: The Temptation of AA Bronson

Geesten

The Temptation of AA Bronson is voor de zalen van Witte de With bepaald een omvangrijke tentoonstelling. Ze gaat onder de naam van AA Bronson, het pseudoniem van Michael Tims (Vancouver, 1946), maar is het werk van een intrigerend collectief van kunstenaars, levend en niet meer levend, waarbinnen Tims zowel verzamelaar-samensteller als maker is.

Medium aabronson

Bronson maakte ooit deel uit van het driemanschap General Idea (1969-1994), verder bestaand uit Felix Partz (eig. Ronald Gabe, Winnipeg, 1945) en Jorge Zontal (Slobodan Saia-Levi, Parma, 1944). In 25 jaar bouwde het drietal aan een groot oeuvre in allerlei media, waaronder een groot aantal eigen publicaties, en nam deel aan enkele honderden tentoonstellingen, wereldwijd. Partz en Zontal overleden in 1994 aan de gevolgen van aids; Bronson heeft de collectieve werkwijze voortgezet. De tentoonstelling omvat werk van dertig kunstenaars uit elf landen, waarvan veel in samenwerking met jongere kunstenaars is ontstaan.

Er zit een aardige dramaturgie in. De eerste zalen die de bezoeker voor zich krijgt zijn voorbeeldig wit, zoals dat in dit soort instellingen gewoon lijkt. Hier staan de strakke tafels met brokken zwart kristal van Marina Abramovic’ installatie Transitory Objects: Beds for Human and Spirit Use, hier hangen in slagorde de Dertig werken uit een serie tantrische tekeningen, 1989-1992 van General Idea, en hier ligt op de vloer een fraaie kwetsbare mandala van bloemblaadjes van Chrysanne Stathacos, Rose Mandala Mirror (Of Three Reflections).

De volgende verdieping is heel anders: hier is het donker, de vloeren zijn bezaaid met sterk geurende houtsnippers, er klinkt rare muziek (Dolly Parton) en een groot naaktportret van de oude Bronson begroet je, grijnzend en bloot als een welvoldane sadhoe. Je bent ergens anders, alsof je op reis in India of Afrika brutaalweg de lokale tempel bent binnengewandeld tijdens een dienst. Dat is altijd intrigerend, want je weet niet precies wat daar gebeurt, maar vaak ook banaal, en gênant, en een tikje smerig. Ik heb eens een sessie van een tovenaar bijgewoond op Sao Tomé (Wat? Bent u daar nog nooit geweest?) die in een minuscuul schuurtje een dame met kiespijn om de oren mepte met een levende kip terwijl hij haar (en de kip) besproeide met goedkope alcohol.

Bronsons universum heeft daar wat van weg. De drijvende inspiratie is een mengeling van artistieke en religieuze motieven (Bronson heeft een graad in theologie) en een soort internationaal sjamanisme, waar je best vrolijk of schamper over kunt doen, maar dan zou je toch de pointe missen. The Temptation is een panorama van verhalen en beelden over seks, religie, dood, ritueel, magie, en nog meer seks, in zeer gevarieerde, sterke werken of samenstellingen van werken. Heel aardig is Bronsons eigen variatie op het openbaar toilet met een glory hole in de wand; heel fraai zijn de grote beschilderde doeken van Nicolaus Chaffin, Ashes to Ashes, en Bronsons eigen wandvullende foto’s van zichzelf, ondersteboven opgehangen.

Als het een tempel is, dan is het een tempel waarin de geesten worden opgeroepen van kunstenaars, mystici, gestorven vrienden en misschien wel van de kunst zelf. In een lange dagboektekst, waarvan grotere en kleine fragmenten op de wanden zijn aangebracht, passeren Bas Jan Ader, Robert Mapplethorpe, Mike Kelley, Derek Jarman en nog een menigte anderen. De tentoonstelling ‘werkt’, denk ik, als je die droomachtige toestand enigszins kunt toelaten. Ik geloof dat het me lukte. Ik kwam glimlachend naar buiten.


The Temptation of AA Bronson, Witte de With, Rotterdam, t/m 5 januari. wdw.nl

Beeld: Aad Hoogendoorn / Witte de With Center for Contemporary Art 2013
Bijschrift: The Temptation of AA Bronson, We Are The Revolution en Hanged Man