Film: ‘Blind Spot’

Geestesoog

Een film draaien in een enkel shot creëert, zoals de internationale titel van deze Noorse film suggereert, een blind spot. De camerablik is nauw, exclusief die van de personages in beeld. Buiten dit kader gebeurt er van alles, maar dat zien we niet. Zo ontstaat er een stijgende dramatische lijn die uiteindelijk ondraaglijk wordt in dit verhaal over een tienermeisje, Tea (Nora Mathea Øien), dat een zelfmoordpoging doet door uit het raam van haar slaapkamer in een flatgebouw te springen, waarna haar moeder, Maria (Pia Tjelta), haar vindt.

Anders dan in de beroemde voorbeelden van de één-take-film, voorop de klassieker Rope van Alfred Hitchcock en het recente 1917 van Sam Mendes, voert de Zweedse regisseur Tuva Novotny de techniek op tot aan het tirannieke toe. In de films van Hitchcock en Mendes vormt het element plot nog een vorm van montage. Weliswaar kunnen we niet verder kijken dan het perspectief van de direct betrokken personages, maar dat we weten dat er iets bijzonder spannends aan het gebeuren is, doorbreekt het monomane. In Blind Spot gebeurt dat zeker een half uur lang niet. Wat kan er nu voor gevaarlijks aanwezig zijn in het leven van Tea? We ontmoeten haar tijdens de handbaltraining: de meisjes die elkaar aan het sarren zijn in de kleedkamer; Tea en een vriendin die zich afzonderen, die niet meegaan in de smakeloze, soms wrede toespelingen van hun leeftijdgenoten. Als Tea en haar vriendin samen naar huis wandelen, gaat de camera hen achterna, en na tien minuten wordt duidelijk dat het gedwongen blijven kijken naar wat er gebeurt, het zware lot van de kijker is.

Novotny, een beginnende regisseur die eerder bekendheid verwierf als acteur, dwingt het kijken af, haast alsof ze zegt: jij, kijker, moet zo nodig je neus in andermans leven steken, nou dan. Algauw wordt duidelijk dat we hebben getekend voor meer dan we eigenlijk zouden willen, want Blind Spot zien is worden meegesleurd in het zwaarst mogelijke trauma. Zelfmoordpoging. De moeder rent naar beneden. Vindt het lichaam. In realtime. Chaos. Gillen. Ambulance. Ziekenhuis. Een verpleegkundige die troost. Een eerstehulparts die uitlegt. Een vader die in elkaar zakt, een moeder die wanhoopt. En de vragen van de ouders: Waar zat Tea mee? En waar zat mijn blinde vlek?

Een vlek. Een smet. Een teken van verwaarlozing. Maar ook: een plekje dat je ondanks je beste pogingen nooit kunt verwijderen. Blind Spot maakt duidelijk dat we niet alles kunnen zien, dat volledige kennis onmogelijk is, dat we alleen kunnen weten wat we weten, en hooguit kunnen streven naar meer. Voor de gebroken ouders in het ziekenhuis, wachtend op nieuws uit de operatiekamer van de trauma-afdeling, is dit een schrale troost. Net als zij willen ook wij zo graag zien, zo naarstig inzicht krijgen in het onuitsprekelijke. Maar de enkele take, de beperkende camerablik, is onverbiddelijk. Dit maakt Blind Spot allerminst tot een fijne film om te zien. Maar zo goed is het werk gemaakt, dat het zich brandt in je geestesoog.

Vanaf 23 april te zien op Picl, daarna ook via andere streamingdiensten. picl.nl