Gehaaide machtsmachine van Estse bendeleider

Talinn - De verkiezingsstrijd is begonnen in Estland. Overal staren politieke kopstukken de over de spekgladde voetpaden voortschuifelende passanten aan. De verkiezingsposters zijn allemaal hetzelfde: een grote portretfoto, een partijlogo, daaronder een slogan. De keuze van de links-populistische Keskerakond (Centrumpartij) heeft niet zo goed uitgepakt: de slogan Aitab! (Genoeg!) is voorwerp van spot geworden. Omgedraaid staat er namelijk Batia: Russisch voor ‘sterke vader’ of 'bendeleider’. En iedere Est weet dat dat maar op één persoon betrekking kan hebben: de charmante, sluwe, retorisch begaafde, doch autoritaire Centrumpartij-leider Edgar Savisaar.
Savisaar is burgemeester van de hoofdstad Talinn en wordt al jaren omgeven door een aura van corruptie. Zijn partij noemt zich de spreekbuis van de karig bedeelde gepensioneerden en de sociaal geïsoleerde Russen-op-leeftijd, maar is in werkelijkheid een gehaaide machtsmachine die draait om zakelijke connecties. Ondernemers met bouwplannen in Talinn doen er 'verstandig’ aan een donatie te doen. Dankzij de Russische achterban beschikt de partij over een absolute meerderheid in Talinns gemeenteraad en kan zodoende veel voor 'verstandige’ ondernemers gedaan krijgen.
Maar 'Batia’ en zijn ja-knikkers lijken hun beste tijd te hebben gehad. Op landelijk niveau mogen Russen namelijk niet stemmen en dus krijgt de Centrumpartij daar niets gedaan. Al sinds 1999 probeert Savisaar de vlaktaks, het geestkind van toenmalig premier en Milton Friedman-adept Mart Laar, te vervangen door een progressief belastingstelsel à la Noordwest-Europa. Savisaar droomt zelfs hardop over een ruimhartiger verzorgingsstaat. Maar voor de meeste andere partijen is 'verzorgingsstaat’ synoniem voor Sovjet-Unie en betutteling, een kwaad dat ’s lands innovatieve ICT-mentaliteit dreigt te ondermijnen.
En de schandalen stapelen zich onderhand wel op. Zo lekte een medewerker van de Estse geheime dienst onlangs dat Savisaar door een Poetin-intimus anderhalf miljoen euro was aangeboden om het Russische bruggenhoofd in Estland te vormen. Nu staat Savisaar al langer bekend als de 'nuttige idioot’ van Rusland, maar dit schokte zelfs de grootste Savisaar-haters. De oude vos zelf houdt vol dat het bedoeld is voor de bouw van een Russisch-orthodoxe kerk en hief prompt zijn bekende klaagzang aan over het Estse journalistendom. Een 'waarheidscommissie’, in alle haast door zijn eigen partij ingesteld, heeft hem reeds van alle blaam gezuiverd.
Het feestje dat Estland had voorbereid rond zijn entree in de euro, op 1 januari, is door deze zoveelste rel flink bedorven. De Litouwse krant Lietuvos Rytas schreef dan wel dat Estland door de euro verder van Letland en Litouwen is komen af te staan en meer een Noords land is geworden, maar sovjetrelikwie Savisaar en zijn Russische stemmers blijven vooralsnog een forse rem op die 'Noordsheid’.