Geheimen

Ik kijk nu al een week tamelijk compulsief naar de serie House of Cards. Het is een politiek drama dat zich afspeelt in Washington, Kevin Spacey heeft de hoofdrol, het is ijzingwekkend spannend terwijl de politieke intrige mij niet eens zozeer interesseert. Ik zit vooral totaal gebiologeerd te kijken naar het huwelijkse leven van intrigant Frank Underwood – vertolkt door Spacey dus – met zijn Claire, een fenomenale rol van Robin Wright.

De eerste keer dat ik Robin Wright, die toen nog Robin Wright Penn heette, bewust zag was toen de film She’s So Lovely op tv werd vertoond. Dat is een film uit 1997 van Nick Cassavetes, naar een script van zijn vader, de grote John Cassavetes. Een geweldige film, waarin Robin moet kiezen tussen veilige lieverd John Travolta en opwindende gek Sean Penn. Ik zal hier niet verraden wie ze kiest, het feit dat ze een jaar voor het maken van deze film trouwde met Sean Penn – van wie ik altijd denk dat hij in real life meer een enge dan een opwindende gek is – doet er niet toe. Net zoals het er niet toe doet dat ze in de twintig jaren die ze met hem samen was drie keer een poging ondernam van hem te scheiden. Wel had ik over haar beslissing in de film hoog oplopende discussies met anderen die She’s So Lovely ook zagen. Zo ver ging dat dus.

Robin Wright heeft een Julie Christie-achtige schoonheid, die ik niet anders kan karakteriseren dan als ‘edel’. In House of Cards speelt ze een vrouw van haar eigen leeftijd, wat op zich al een feest is. Ze is statig en stevig, streng en mysterieus, en het meesterlijke van de serie toont zich, zoals in alle goede series, in scènes die niet direct lijken bij te dragen aan de afwikkeling van de plot. Zo krijgt het echtpaar Underwood in een van de eerste afleveringen een bevriend stel te eten. Of nou ja, bevriend, ze hopen een donatie van hen af te kunnen troggelen voor de goede werken die Claire/Robin verricht. Als na de maaltijd de heren zich terugtrekken met cognac en sigaar drinken de dames nog een glaasje chardonnay. Claire zegt wel even een nieuwe fles te zullen pakken in de keuken, om vervolgens van de gelegenheid gebruik te maken verkoeling te zoeken bij de geopende ijskast. Minutenlang staat ze daar, gehuld in een kille nevel, de ijskoningin die opeens warmbloedig blijkt te zijn. Haar gaste is ook naar de keuken gelopen en ziet het tafereel even zwijgend aan. Waarna zich een dialoogje tussen twee vrouwen ontspint, keuvelig en beladen zoals dat alleen in de keuken op de late avond kan plaatsvinden. ‘Weet Frank ervan’, eindigt het gesprekje. ‘Nee’, zegt Claire. ‘Frank weet van niks.’

Een paar afleveringen verder wordt die uitspraak al even terloops gelogenstraft. Dat is het onheilspellende van de serie: de dingen die de echtelieden wel of niet van elkaar weten. En hoe belangrijk dat wel of niet is. ‘There’s a value in having secrets’, zegt Frank Underwood in de aflevering die ik nu net heb gezien, die overigens eindigt met een scène waarvan ik vannacht wakker lag. Hij deelt de mensheid in twee categorieën in: mensen zoals hij, en zijn vrouw, die niet zichzelf zouden zijn zonder hun geheimen. Die bestaan bij de gratie van hetgeen ze van zichzelf onthullen. En de mensen die ten onder gaan aan hun geheimen.

Het accent van de serie ligt op het gemarchandeer van aartsintrigant Spacey, maar ik merk dat ik daarnaar kijk zoals ik de krant lees. Maximaal verontrust, ja hoor, en betrokken als een goede burger – als een Groene-_lezer zou ik bijna zeggen; in de nieuwe roman van Vonne van der Meer lezen de personages _De Groene, en op een of andere manier zegt dat alles over hun inborst – maar ondertussen doorbladerend, op zoek naar iets wezenlijks, iets abstracts. En dat abstracte biedt Robin Wright.

Ook zoals ze kijkt naar de jonge journaliste Zoe, gespeeld door Kate Mara. Deze maakt haar opwachting in huize Underwood in een tamelijk nondescripte outfit, totdat Claire haar oog erop laat vallen. ‘Zou dat nou werken’, vraagt ze aan haar echtgenoot als Zoe vertrokken is. ‘Zo’n V-hals en een pushup-bra?’ Du moment dat ze deze retorische vraag heeft uitgesproken, voltrekt zich haar nederlaag.

Of nederlaag… Ik weet het nog niet, ik ben op de helft van de twaalf afleveringen lange serie, probeer mijn genot een beetje te spreiden. Maar wel is duidelijk dat de macht van beide vrouwen, laatveertiger Claire en twintiger Zoe, zich in totaal verschillende dimensies bevindt. En de macht die jij niet bezit, is altijd de meest bedreigende macht natuurlijk.

De scènes met Zoe kan ik trouwens niet goed aan. Haar encounters met Spacey zijn op een nabije manier pervers, en raken aan iets waarover je een dikke roman zou kunnen schrijven. ‘Ik denk meer aan Betty en Don dan goed voor me is’, mailde een vriendin na het derde seizoen van Mad Men. Ik denk meer aan Frank en Claire dan goed voor me is. En aan Zoe.