Gehoord worden in Egypte

Caïro – De avondklok in Egypte houdt de mensen thuis. Anders dan iets meer dan twee jaar geleden, toen het leger ook een avondklok instelde, zijn de straten van Egypte nu op de meeste plekken na negen uur ’s avonds uitgestorven. Bruggen, verkeersaders en overheidsgebouwen worden bewaakt door leger en politie. In de wijken waagt een enkeling zich op straat, maar niemand gaat ver van huis.

Het leger, dat op 3 juli president Mohamed Morsi afzette en een interim-regering installeerde, opende vervolgens de jacht op leden en supporters van het voormalige regime. Vele honderden van hen kwamen daarbij om het leven, nog eens honderden verdwenen achter tralies en duizenden raakten gewond. Maar de ambities van het leger lijken groter dan alleen het uitschakelen van de Moslimbroederschap. Al weken is Egypte in de ban van een extreem soort nationalisme en wordt elke vorm van protest simpelweg aan de kant geschoven als verraad. The New York Times berichtte zaterdag dat niet alleen Moslimbroeders doelwit zijn van de repressie van het leger. Zo werd een staking in een fabriek in de havenstad Suez hardhandig tot een einde gebracht omdat de stakingsleiders onderdeel zouden zijn van een aan de broederschap gelieerd complot om Egypte te destabiliseren. Een beschuldiging die in het huidige Egypte geen verdere bewijsvoering verlangt.

Kort na de vrijlating van voormalig president Mubarak startte de hoofdofficier van justitie bovendien een onderzoek naar Esraa Abdel Fattah en Asmaa Mahfouz, twee prominente activisten verbonden aan de 6 April-jongerenbeweging. De dames worden verdacht van spionage. Het klinkt allemaal angstig bekend. De activisten die ruim tweeënhalf jaar terug de revolutie in gang zetten, staan wederom aan de zijlijn. De meeste van hen zijn zowel tegen het leger als tegen de Moslimbroederschap, maar voor die mening lijkt er geen ruimte te zijn. Je bent met ons of tegen ons, is het motto van de staat.

Om toch niet stil te zitten is er nu een campagne op touw gezet, masmoua genaamd, wat ‘gehoord’ of ‘hoorbaar’ betekent. Elke dag bij het ingaan van de avondklok worden Egyptenaren die de tegenstelling tussen Moslimbroederschap en leger afwijzen opgeroepen om vijf minuten vanaf balkons en uit ramen lawaai te maken met potten en pannen. En dus is er elke avond, in de verte of dichtbij, het volhardende geklop van dissidenten te horen die zich te midden van de bloeddorstige waanzin herinneren hoe en waarom het allemaal begon.