Geliefd en verguisd

Naar verluidt moest de redactie van Buitenhof geheel tegen haar gewoonte in diep in de buidel tasten voor een exclusief interview met Michail Gorbatsjov. Maar het gebodene was dan ook van topkwaliteit. Zelden keek Paul Witteman zo timide zwijgend voor zich uit, terwijl de gewezen leider van de Sovjet-Unie resoluut afrekende met iedere poging van zijn Nederlandse interviewer om hem in een wat sarcastisch daglicht te stellen. Gorbatsjov sprak met ongekende openheid over zijn kwelgeest Jeltsin die hij vergeleek met een machtshongerige despoot uit de rijke Romanov-traditie, uitte oprechte walging over westers triomfalisme - zoals daar zijn de zeseneenhalf jaar gevangenisstraf van kameraad Egon Krenz en de recente Balkan-oorlog - en kondigde en passant ook nog eens de oprichting aan van de eerste sociaal-democratische partij van Rusland. Sinds de onverwacht brede rouw om de dood van zijn vrouw maakt Gorbatsjov een ware comeback in Rusland, terwijl hij in het Westen de populairste (ex-)communist aller tijden is geworden. Op de dag dat Krenz werd afgevoerd naar zijn gevangenis stond Gorbatsjov samen met Kohl, Bush en Thatcher wat verloren op het erepodium in Berlijn, om te worden gedecoreerd als held van de Wende. Van die gelegenheid maakte Gorbatsjov gebruik om uit te varen tegen Margaret Thatcher, die hij betichtte van een bord voor de kop van Berlijnse Muur-achtige afmetingen.

Ook in Nederland bleek Gorbatsjov, die voorzitter is van de lichtelijk new age-achtige organisatie Het Groene Kruis, nog altijd innig geliefd. Verleden week werd Gorbatsjov feestelijk ingehaald bij de Katholieke Universteit Tilburg. Hoogleraar globalistiek Ruud Lubbers van die universiteit, zelf na een desolaat verlopende queeste naar een baan op het internationale politieke toneel uiteindelijk terechtgekomen bij prins Bernhards Wereld Natuur Fonds, verwelkomde zijn ‘collega globalist’ als een van de belangrijkste staatsmannen van de twintigste eeuw. Ondertussen was de boodschap die Gorbatsjov voor zijn Nederlandse gastheren had nu niet bepaald een blijde. Hij maakte geen geheim van zijn somberheid over de economische toestand van Rusland en de Nieuwe Wereldorde. Naar Stalin verlangt hij niet terug, maar Lenin blijft hij beschouwen als een van de belangrijkste denkers van de twintigste eeuw. Hij beschouwt het als een misstap van gigantische afmetingen dat hij zijn perestrojka-programma nooit heeft mogen afmaken. In dat geval, aldus Gorbatsjov, zou de wereld er heel anders hebben uitgezien. Is met Gorbatsjovs toetreding tot de sociaal-democratische familie dan eindelijk een echte Derde-Wegger gevonden?
Ook wat ideologische bijstelling kan Jan Marijnissen van de SP gebruiken. Fijne man, goede manieren, politieke instincten prima, zo meent iedereen, maar dit keer gaat Marijnissen toch veel te ver. In zijn eeuwigdurende zoektocht naar een publicitair wit voetje kondigde de Grote Roerganger uit Oss een volkspetitionnement aan tegen het functioneren van Frank Rijkaard als coach van het Nederlandse elftal. Marijnissen wil tijdens Euro(2000 niemand minder dan de Verlosser zelf, Johan Cruijff, op de Oranje-bankjes zien zitten, en hij zal niet rusten voordat 'beunhaas’ Rijkaard (dixit Willem(II-oefenmeester Co Adriaanse) daartoe zijn congé heeft gekregen. Een bedenkelijke actie van de SP-leider, die voor publicitair advies gebruik pleegt te maken van de inzichten van gedecoreerd Passievrucht-schrijver Karel Glastra van Loon. In een grijs verleden viel de SP nog wel eens op door onbekookte ideeën over multicultureel Nederland. Met een handtekeningenactie voor het verjagen van Rijkaard laden de oer-socialisten van Marijnissen de verdenking op zich dat ze zich nog steeds niet geheel kunnen neerleggen bij de etnische diversiteit van de Nederlandse bevolking. Een rode kaart voor Marijnissen!
Een geheel eigen manier van etnisch zuiveren heeft de Amsterdamse gemeenteraad gevonden. Deze week gaat de raad kamerbreed akkoord met het zogeheten 'diversiteitsbeleid’, ontworpen door loco-burgemeester Jaap van der Aa. Het is een rooskleurig getint, revolutionair model waarin Amsterdam afscheid neemt van zijn historische minderhedenbeleid. Voortaan kent de hoofdstad geen minderheden meer, slechts individuen. Het is ook vooral een kwestie van positief denken, zo blijkt. In het verleden deed Amsterdam te veel aan 'problematisering’ van de minderheden. Daar komt met het diversiteitsbeleid een einde aan. Criticasters van de nieuwe koers zijn van mening dat Amsterdam wel erg makkelijk uitgaat van het idee dat het oude minderhedenbeleid een gepasseerd station is. De vrees bestaat dat de vele 'categorale’ instellingen ten bate van allochtonen straks zullen ondersneeuwen. Niettemin lijkt Van der Aa met zijn diversiteitsbeleid een landelijke trend te hebben gezet. Insiders zien het als de grote stap van Van der Aa naar een hogere functie in het bestuur, bijvoorbeeld een ministerszetel, en later mogelijk zelfs het lijsttrekkerschap van de landelijke PvdA. Zijn naam heeft hij in elk geval mee. 'Stem J. van der Aa van de PvdA’ rolt nog lekkerder van de tong dan: 'Kies Kok’. Kortom: een man om in de gaten te houden.
Een triester geval in de hoofdstad is Klaas Wilting, perswoordvoerder van de Amsterdamse politie. Zoals bekend kreeg Wilting van zijn chef Kuiper te horen dat hij niet meer mee mag doen aan televisiespelletjes, dit bij wijze van sanctie tegen het feit dat Wilting op uitnodiging van uitgeverij Nijgh & Van Ditmar het eerste exemplaar van de memoires van een Amsterdamse fietsendief aan de auteur had uitgereikt. Het affairetje-Wilting haalde zelfs de New York Times.
De immer representatieve Wilting, die kortgeleden zijn voortijdige uittreding aankondigde, blijkt danig vertoornd over zijn tv-verbod. Wel gaan er geruchten dat John de Mol hem inmiddels heeft benaderd voor een eigen tv-show, direct na zijn vervroegde uittreding. Peter R. de Vries krijgt er dan een geduchte concurrent bij.