TELEVISIE: Mattheus Masterclass

Geloof in kijkcijfers

Reinout Oerlemans mocht bij DWDD jubelen over het verkoopsucces van zijn ‘format’ Sterren springen. Overal ter wereld laat hij tegen forse vergoeding plaatselijke beroemdheden uit de D-categorie van een duikplank lazeren. Apetrots, deze Ken van Barbie.

En terecht: wie gehinderd door ethiek noch smaak de aardbol een flink stuk platter weet te maken, heeft niet voor niets geleefd. Maar hoe zit dat toch met rechten in de tv-wereld? Is het claimen van een duikplank voldoende grond voor miljoenenwinst? Het briljante fundament van de formule – bekende mensen iets laten doen wat ze niet of nauwelijks kunnen – is immers ouder en alom aanwezig.

Neem de Mattheus Masterclass van de EO. Wie bedenkt om volkszanger Wolter Kroes ‘Ich will mein Jesum selbst begraben’ te laten zingen in plaats van ‘Ich habe jede Nacht 1000 Träume’, die is genialer of meer van de pot gerukt dan Reinout. Zelfs als deelnemers smaak en affiniteit met ‘klassiek’ hebben blijft het resultaat beduidend onder professioneel niveau. Niet iets om kijkers tot Bach te bekeren. Of ze dat tot God doen, dankzij Kast-_zanger Syb van der Ploeg (weer tot het geloof der vaderen gekomen) of ‘ietsist’ Hadewijch Minis (gelooft niet meer in Maria) lijkt zeer de vraag. Ach, ook de EO gelooft in kijkcijfers en er is publiek voor. Op Goede Vrijdag volgt het eindresultaat. _‘Erbarme dich’ zou ik zeggen. En dat terwijl NTR Podium op Palmzondag meldde dat tweehonderdduizend Onbekende Nederlanders zich jaarlijks actief in de Mattheus storten; en liet horen en zien dat dat niet gênant is, ja zelfs ontroerend kan zijn.

We zagen repetities voor een Wassenaarse uitvoering en maakten kennis met dirigent Anneke Huitink. Natuurlijk lukte het ook haar solisten en knapenzangers niet ‘het geheim’ van die muziek-Himalaya middels woorden te ontsluieren (daar is het nou juist muziek voor), maar ze kwam er, met brede kennis van partituur, uitvoeringspraktijk, dramaturgische opbouw, een natuurlijk pedagogisch talent en gevoel voor humor behoorlijk bij in de buurt. Dat ik zin kreeg nummer 200.001 te worden kwam op rekening van Bach, Huitink, aardige koorleden en Podium. Dat is, net als Avro’s Kunstuur over beeldende kunst, het soort programma dat recensenten zelden weten te vinden, wat hun kritiek op te weinig cultuur op de televisie iets minder overtuigend maakt. De uitzendtijden zijn inderdaad marginaal, maar reden temeer er aandacht aan te besteden.

Podium bevat muziek en dans. Zowel reportages en documentaires óver die kunsten als integrale uitvoeringen. Komende zondag de eerste categorie. Thema zowel ‘kamermuziek’ als ‘vergankelijkheid’. Het jonge Nederlandse Matangi-kwartet reageert op de speelfilm A Late Quartet van Yaron Zilberman Met Philip Seymour Hoffman als tweede violist van een wereldberoemd strijkkwartet in verval. Ze zijn terughoudend in hun recensie: naast veel herkenning valt ook de hier onvriendelijk bedoelde term Hollywood. Daarna is Podium bij een zomerfestival in Sitka, Alaska, begonnen door en met leerlingen van de legendarische solisten en docenten Jascha Heifetz (viool) en Gregor Piatigorsky (cello). Christiaan Bor, ooit vioolwonderkind, en cellist Godfried Hoogeveen waren er vaste gasten. Maar in 2011 was eindigheid geen fictie: ze speelden er voor het laatst samen. Fraaie concertfragmenten en ingehouden weemoed. Niet opzienbarend, wel ‘gewoon’ fatsoenlijke televisie.


Mattheus Masterclass, EO, vrijdag 29 maart, Nederland 2, 21.20 uur. NTR Podium, zondags, Nederland 2, 13.00 uur. Herhalingen maandagavond laat, wisselende tijden, Nederland 2