De beste boeken van 2016

Geluk en melancholie

Het meest poëtische boek van 2016 is Geloof in mij van Jacob Groot, maar dat is waarschijnlijk een roman, en u wilt weten welke dichtbundel u morgen voor uw geliefde moet kopen.

Er is dit jaar weer veel goeds verschenen. Onmisbaar zijn in elk geval Dwalmgasten van Mischa Andriessen, Kwaad gesternte van Hannah van Binsbergen, Daedalea van Tomas Lieske en ZING ZING van Peter Verhelst. Die moet u allemaal in huis hebben. Maar de bundel die me het diepst heeft geraakt is Splendor van H.C. ten Berge – ik besprak hem pas nog in De Groene.

Veel dichters die eenmaal hun vorm hebben gevonden, komen tot stilstand en herhalen op de automatische piloot de kunstgrepen waarin ze goed zijn geworden, of ze stoppen met schrijven. Andere dichters, zoals de onlangs op 96-jarige leeftijd overleden Hubert van Herreweghen, vond zichzelf opnieuw uit toen hij de vijftig ruim gepasseerd was. Maar er zijn ook dichters die met het klimmen der jaren steeds beter worden in wat ze altijd al deden. Gerrit Kouwenaar was een goed voorbeeld.

Ook H.C. ten Berge (*1938), een doorgewinterd vakman die in 1964 debuteerde met Poolsneeuw, bewijst met Splendor dat gevorderde leeftijd een aanbeveling kan zijn. De bundel is, zoals het eerdere werk, veelvormig en erudiet, mythisch en nuchter, maar bovenal meer dan ooit lyrisch op een verbluffend exacte manier. Geen andere dichter weet zo nauwkeurig te beschrijven hoe een specifieke lichtval een combinatie van geluk en melancholie oproept: ‘Een grijze lucht die urenlang/ op sneeuwen stond,/ zich inhield, schuchter toen/ een handvol vlokken zond/ als een belofte voor de nacht’. Deze bundel biedt licht in donkere dagen.


H.C. ten Berge, Splendor, Atlas Contact, 96 blz., € 21,99