Gerommel in Patagonisch paradijs

Bariloche - De weg langs gletsjermeer Nahuel Huapi in de schaduw van de Andes is adembenemend, maar taxichauffeur Francisco Romero heeft er geen oog voor. Hij wijst nijdig naar de bebouwing langs de oever. ‘Toen ik klein was, ging ik hier vaak vissen. Nu is het allemaal privé-terrein.’

Hij deelt zijn boosheid met veel inwoners van Patagonië, de immense leegte van Zuid-Argentinië. Toeristen komen er graag om het drukke stadsleven te ontsnappen of op wintersport te gaan; het Andesgebergte rondom Bariloche herbergt de beste ski-resorts van Latijns-Amerika. Sinds de jaren negentig kopen rijke buitenlanders er echter ook massaal grond. cnn-oprichter Ted Turner, acteur Sylvester Stallone en de broers Bennetton hebben er inmiddels een pied-à-terre. Ook de familie van prinses Máxima gaat er al jaren op wintersport; broer Martín heeft er zijn restaurants en het prinselijk paar kocht er zelf enkele jaren geleden een stukje grond. Tien procent van Patagonië, een gebied zo groot als Israël, is inmiddels in buitenlandse handen.

De nieuwe grootgrondbezitters zijn op zoek naar rust en privacy en zetten hun bezit na aankoop meteen af voor pottenkijkers. En daar wringt de schoen: volgens de Argentijnse wet zijn open water en de eerste vijftig meter van de oever publiek bezit. Inwoners van Bariloche klagen dan ook dat hun steeds vaker de toegang tot meertjes en stroompjes wordt ontzegd.

De regering van president Cristina Kirchner erkent het sentiment en nam vorig jaar een wet aan die buitenlandse grondaankopen beperkt tot duizend hectare, maar voor mensen als Romero is dat niet genoeg. Hij is voorstander van expropiación, onteigening, een woord dat in Patagonië steeds vaker valt. En terwijl het antibuitenlandse sentiment zienderogen toeneemt, toonde Kirchner, die een agressief-­nationalistische economische politiek voert, met de nationalisatie van oliemaatschappij ypf eerder dit jaar aan zelf ook niet terug te schrikken voor onteigeningen.

Moeten Willem-Alexander en Máxima zich zorgen maken dat ze hun stukje grond straks kwijtraken? Volgens fotograaf Francisco ­Bedeschi, die twaalf jaar geleden bij Bariloche de eerste foto van een zoenend prinselijk paar maakte, zal het voorlopig niet zo ver komen. ‘Het is meer een soort ressentiment tegen de ­rijken. De meeste stukken water zijn nog gewoon bereikbaar.’ Hij wijst er fijntjes op dat ­verreweg de meeste grootgrondbezitters nog steeds ­Argentijnen zijn. Zo ook de nieuwe eigenaar van de Cerro Catedral, de besneeuwde bergtop waar Bedeschi vanuit zijn woonkamer op uitkijkt. De koper? Cristina Kirchner, zo gaat het gerucht.