Gevaarlijke commerciële besmetting

Steeds duidelijker dringt de keus zich op: moet de publieke omroep het duel met de commercie aangaan met de wapens van de tegenstander; of moet ze zich richten op een eigen taak, op dat wat de vijand wil noch kan? Waarbij ik buiten beschouwing laat dat ze allebei kan proberen; en dat een commercieel (Harry de Winter) een zender wil voor wat bij uitstek terrein van de publieke omroep is: cultuur en kunst.

De publieken verschillen van mening. Maar de kijker kan zich niet aan de indruk onttrekken dat een meerderheid naar keuze één tendeert. Het aantal vederlicht bedoelde en juist daardoor vaak zwaar op de maag liggende komedies is een aanwijzing. Zoals ook het contracteren van alle denkbare sporten nu voetbal niet alleen onbetaalbaar maar ook letterlijk onbereikbaar wordt.
Die laatste beslissing drukt letterlijk zwaar op het budget en daarmee op de ruimte die overblijft voor andere, meer eigenlijke taken van een publiek systeem. Vanuit gevestigde instituties en belangen is ‘sport als redding’ begrijpelijk. Je kunt moeilijk van Studio Sport, tot nu toe de belangrijkste factor in het publieke drijfvermogen, verwachten dat het voor eigen opheffing pleit. En vanuit korte-termijn consumentenbelang is maximaal behoud van dat programma ook wenselijk. Hoe sterk ook de allergie voor een aantal werknemers aldaar (in mijn voetbalkluppie dat na eigen inspanning het verrukkelijke samen kijken praktizeert, gaat de zender bij internationale toernooien dank zij 'algemene stemmen’ en bij ontstentenis van Reitsma steevast op de Belg om Ten Napel en waar die voor staat te omzeilen - en zeg nou niet dat dat intellectuelen-chique is, want die club is uiterst gemengd van samenstelling), wat de commercie aan sportverslaggeving doet is vaak minstens zo erg. Eén keer Vermeegen als commentator en je hebt gegeten en gedronken. Maar volg je de wekelijkse Volkskrant-beursberichten met het aandeel van betrokken partijen en zie je hoezeer voetbal beslissend is voor de marktaandelen, dan dringt de vraag zich op hoe wijs de 'overige-sportenoptie’ eigenlijk is. De BBC heeft tenminste nog rugby, snooker en cricket als cultuureigen alternatieven. Daar kan Ritsma in z'n eentje niet tegenop, zeker nu er geen opvolgers voor Breukink en Zoetemelk zijn.
Het kijkerswapen bij uitstek (kleinschalig onderzoek wees uit dat haast iedereen het KNVB-kanaal wilde boycotten) lijkt ook niet te werken nu er, zeker in Amsterdam, tot koppelverkoop is besloten in de vorm van een plus-pakket. De meeste voetbalmaten wilden nog wel van directe uitzendingen afzien als Studio Sport samenvattingen blijft brengen, maar als dat betekent 'geen RTL4’ verliezen we. Al was het maar vanwege de vrouwen.
Zo lijkt de reddingspoging via sport kamikaze. Los hiervan: hoe gevaarlijk de commerciële besmetting is, bleek donderdag. Ter afsluiting van het Journaal in de pauze van PSV-Sparta riep Gijs Wanders op naar de late aflevering te kijken, want daarin zou aandacht besteed worden aan de man die z'n zoontje met messteken om het leven had gebracht. Gadverdamme.