‘Gewone man’ gaat Indiase politiek in

_Delhi _– Transparante financiën, geen gesubsidieerde bungalows voor politici, en het einde van de dienstauto. Zie daar de beloften van de nieuwe anti-corruptiepartij die afgelopen week werd opgericht in New Delhi.

De partij is een uitvloeisel van de India Against Corruption-beweging van Anna Hazare die wereldberoemd werd met zijn hongerstakingen als protest tegen het gebruik van steekpenningen in de Indiase politiek. Initiatiefnemer is Arvind Kejriwal, een voormalig belastingambtenaar en de rechterhand van Hazare.

De aankondiging om de strijd tegen corruptie met politieke middelen voort te zetten, deed de broederschap tussen Kejriwal en zijn baas enigszins verkillen. Hazare wil het politieke spelletje juist niet meespelen en was afwezig bij de oprichtingsbijeenkomst. Kejriwal lanceerde zijn plan op 2 oktober, de dag waarop India Mahatma Gandhi’s verjaardag viert. Toepasselijk, aangezien India Against Corruption zich opwerpt als erfgenaam van het gedachtegoed van ‘de grote ziel’. Hazare’s hongerstakingen passen in diens tactiek om de heersende macht geweldloos op de knieën te dwingen. Mahatma zelf liet ook regelmatig uit protest zijn eten staan. Kejriwal op zijn beurt draagt steevast een witte topi – het ‘Gandhi-petje’ – met daarop in zwierig Hindi de woorden ‘ik ben de aam admi (gewone man)’. Een duidelijke steek onder water, want de aam admi werd traditioneel geclaimd door de regerende Congres-partij waar sinds jaar en dag de Gandhi-clan de scepter zwaait. De nazaten van India’s meest illustere onafhankelijkheidsstrijder kregen direct een voorproefje van wat ze te wachten staat. Kejriwals eerste daad als partijleider was het aan de kaak stellen van een schimmige vastgoeddeal waarbij de schoonzoon van Sonia Gandhi betrokken was.

Critici hopen dat de partij een stille dood zal sterven. De achterban van India Against Corruption – voornamelijk jongeren en Indiërs uit de lagere middenklasse – zijn er snel bij om de beweging bij monde te ondersteunen en de protesten te liken op Facebook. De vraag is of ze ook echt hun stem zullen geven aan een partij die waarschijnlijk niet meer dan een handvol zetels binnensleept.

Begin volgend jaar, als Delhi naar de stembus gaat, krijgt Kejriwal in ieder geval de kans om te oefenen voor de landelijke verkiezingen in 2014. Zijn eerste programmapunt is de krakkemikkige elektriciteitsvoorziening in India’s hoofdstad. Als protest tegen stroomuitval en stijgende prijzen staken honderden inwoners van Delhi op aandringen van Kejriwal hun energie­rekening in de brand.

De naam van de nieuwe partij blijft nog even geheim. Als datum voor de onthulling heeft Kejriwal, met gevoel voor drama, 26 november geprikt, de dag waarop India in 1949 zijn grondwet kreeg.