Menno Hurenkamp

Gezellig

Linkse mensen zijn niet goed voor elkaar, alleen voor de mensheid. En het logische spiegelbeeld van deze universele wijsheid is dat als je naar het café gaat, je dat beter kunt doen met liberalen. Die hebben lak aan de mensheid, ze doen aan gezelligheid. Als links mens weet u dit. Maar in het net verschenen boek Daadkracht en Duidelijkheid: Vijf jaar crisis in de VVD maken de _Parool-_journalisten Soetenhorst en Schulte een einde aan de illusie van de liberale gezelligheid. Binnen de vvd is men al jaren zoet elkaar de kop af te hakken. Partijleiders volgen elkaar op met het ritme van studentenvertegenwoordigers. Het blijkt telkens weer dat de nieuwe leider, verrassing verrassing, niet een Wiegel of Bolkestein is. En dan is de reflex: weg d’r mee, met die Dijkstal/Van Aartsen/Zalm, we proberen een nieuwe. En op cruciale politieke momenten – zoals tijdens de recente kwestie: wie heeft er meer voorkeurstemmen, Mark of Rita? – bellen de hoogste vvd’ers elkaar niet, maar gaan ze voor teletekst zitten wachten wat er gebeurt.

Nee, niet gezellig, denkt u nu ook, maar waarom moeten we het weten? Dat komt zo. Eerst nog wat feiten.

De kern van de zaak lijkt dat de vvd in antwoord op ‘de Fortuyn-revolutie’ zich volkomen ten onrechte druk gemaakt heeft om meer invloed voor de partijleden en zaken als de gekozen minister-president. Daar zaten de vvd-kiezers helemaal niet op te wachten. Dat zijn ook maar mensen en bovendien véél rechtser dan al die Haagse vvd’ers. Ze wilden ondernemersverhalen horen of iets over ‘alle buitenlanders het land uit’ en liepen dus naar het CDA of naar Geert Wilders.

In oppositie tegen wat in de woorden van vvd-senator Uri Rosenthal een ‘kabinet van christelijke bevoogding en staatspaternalisme’ is, zou een liberale partij het op dit moment makkelijk moeten hebben om die kiezers terug te winnen. Je leunt achterover en zegt bij iedere oprisping van de regering: ‘De burger is mans genoeg om zichzelf te redden.’ Maar daar komt het nog niet zo van. In de veelbesproken discussie over de paspoorten van twee pvda-bewindslieden holde vvd-leider Mark Rutte vrolijk achter Geert Wilders aan. Hij ging daarbij in tegen het standpunt van het vvd-congres, dat vorig jaar nog een motie tegen dubbele nationaliteiten afwees. Het leverde Rutte dan ook niet veel meer op dan dat de aanhangers van ex-vvd’er Wilders diens optreden goedgekeurd zagen door de partij die Wilders aan de dijk had gezet. De Wilders-stemmers hoefden zich dus weer wat minder te generen, en de kans werd kleiner dat ze naar de vvd terug zouden komen.

Afgelopen zaterdag sprak Rutte zijn eigen vvd-congres weer toe. Streep uit zijn toespraak aldaar de zinnen ‘belastingen omlaag’ en ‘kleine criminaliteit keihard aanpakken’ – zinnen die standaard in een document verschijnen wanneer je een vvd-computer opstart – en Jan Peter Balkenende of Wouter Bos zou dezelfde tekst vol vuur kunnen afsteken. Meer integratie van nieuwkomers, wie wil het niet? Bestrijding van het papierwerk dat professionals in de publieke dienst het leven zuur maakt, wie is er tegen? En is er echt een politicus in Nederland niet uit op het verbeteren van het leven van de hardwerkende politieman en onderwijzer?

Nee, het liberalisme in Nederland staat nog niet lekker op de kaart. En dan nu waarom u dit moet weten. Combineer alinea 1 met alinea 3 en 4 en u weet: Rita returns.