Gif Groene Amsterdammer

Helaas is journalistiek maar al te vaak niet veel meer dan maar wat roepen en napraten, en gespeend van enige kennis van feiten en achtergronden. Zo ook in De Groene Amsterdammer van 22 mei, waarin Aart Brouwer een demonstratie vuilspuiterij geeft waar je verstand bij stilstaat. Over mijn Wijze Tante wel te verstaan, Mellie Uyldert. Nou heb ik nog nooit van die Brouwer gehoord, en bovendien is dat blad toch al geen lang leven meer beschoren – kennelijk terecht – dus waar maak ik me druk over. Misschien is dat niet zozeer om de kortzichtigheid en botheid van de journalist, maar eerder om het feit dat zo’n Groene Amsterdammer een dergelijk artikel over Mellie Uyldert überhaupt plaatst.

Zo schrijft Brouwer: “voor astrologie hoef je niets te weten, behalve hoe je je publiek moet bespe-len.” Welnu, in dat bespelen van het publiek is deze journalist een meester, dat moet ik toegeven. Hij geeft namelijk geen feiten weer maar suggereert die, zoals we ook vaak bij riooljournalistiek zien. Een voorbeeld. “Uylderts universum is even hardvochtig als doelgericht: onvolwaardige ras-sen, volken en individuen worden onvermijdelijk gedood zoals vogels hun gebrekkige jongen uit het nest werpen,” schrijft hij. Waaruit hij meent te kunnen concluderen: “Tijdens de oorlog was Uyldert dan ook fout zoals ze voor de oorlog fout was en na de oorlog fout is gebleven: racistisch, autoritair, wars van rationaliteit en medemenselijkheid.” Let op de woordjes “dan ook”: uit het feit dat Mellie signaleert dat het universum hardvochtig is, concludeert Brouwer dat Mellie dat zelf ook is, wat natuurlijk niet echt van rationeel logisch denken getuigt. Mede in gedachten dat Mellie een Joodse moeder heeft en wordt afgeschilderd als een exponent van het onvolwaardige ras van Jan Romeins “kleine geloven”, zou je je kunnen afvragen in hoeverre Brouwer zelf racistische trekjes heeft, autoritaire uitspraken doet, en wars van rationaliteit en medemenselijkheid is.

Dat lijkt misschien een jij-bak, maar zo werkt het wel vaak! Helaas moet je kennelijk psychologie hebben gestudeerd om daar doorheen te prikken. Ooit heeft Mellie een gratis abonnement van De Kaarsvlam aan de weduwe van Rost van Tonningen gegeven. Dat ze daarom met de NSB zou sym-pathiseren is even kort door de bocht als te zeggen dat de paus die een bijbel, of een imam die een koran aan een homo geeft de gelijkgeslachtelijke liefde waardeert. En als dan één keer het woord “schedelmetingen” totaal buiten de context wordt geciteerd, en als Mellie constateert dat tijdens de oorlog mensen veel meer solidair met elkaar waren dan tegenwoordig, dan zijn de stellingen snel ingenomen: hier moet sprake zijn van verderfelijk racisme. Aldus de ondoorgrondelijke logica van Aart Brouwer, wiens klok waarschijnlijk een uur achterloopt omdat de Duitsers zomertijd hanteer-den, die je nooit op de snelweg zal vinden omdat de Autobahn een Duitse vinding is, en die nooit muziek van Haydn zal beluisteren omdat zijn muziek voor het Duitse volkslied is gebruikt.

Volgens Brouwer is Mellies erfenis “een kathedraal van leugens en beuzelpraat, een monument voor de domheid.” Zijn eigen artikel zal hij bedoelen! De arme man haalt het met zijn oppervlakki-ge kromdenken niet bij mijn Wijze Tante! Wat de brouwer niet kent, dat drinkt hij niet. En wat hem boven zijn pet gaat ontkent hij, en vernietigt hij liefst zo snel mogelijk. Als hij Frederik van Eeden “het lokale orakel” en Rabindranath Tagore een “Bengaalse duisterling” noemt, weet ik eigenlijk al genoeg. Een kenmerk van domheid is dat zij haar eigen domheid niet ziet, zodat je eigenlijk niemand kwalijk kan nemen dat hij dom is. Maar als bescherming van zichzelf wil de domheid alles wat anders, intelligenter, mooier en beter is kortwieken. Of het nou om het nodeloos maaien van veldbloemen gaat of het kruisigen van Christus – het gaat om de geborneerde mentaliteit volgens welke alles platgeslagen moet worden tot een gemiddeld niveau, tot de grootste gemene deler.

Maar wat misschien nog veel erger is: de Groene Amsterdammer weet kennelijk niet beter en geeft ruimte aan dit soort riooljournalistiek! Want veel anders kun je het niet noemen als ongestraft ge-schreven mag worden dat de zwarte weduwe een “boezemvriendin” van Mellie Uyldert was, en zij afgeschilderd mag worden als iemand die “Arische brandnetelsoep” eet. Zo graaft De Groene Am-sterdammer haar eigen graf, en ik kan dat niet echt erg vinden. En dan te bedenken dat mijn vader er ooit aan heeft meegewerkt, meer dan een halve eeuw geleden. In de tijd dat journalistiek nog journalistiek was…

Satyamo Uyldert
www.satyamo.nl


Dit is een ingezonden brief van 25 mei 2009 in reactie op het artikel Mellie Uyldert, Het Einde, 31 mei 1908 – 10 mei 2009 (De Groene Amsterdammer week 22)