Kunst: ‘Abundance’

Glimmende kostuums

Goldendean (Dean Hutton), Soft Vxnxs, 2021. Chapter 4OUR, Het Hem © Cassander Eeftinck Schattenkerk

Het is gewaagd, een tentoonstelling Abundance noemen nadat er maandenlang grote schaarste was op het gebied van beeldende kunst. Nog meer omdat die tentoonstelling te zien is in Het Hem in Zaandam, de kunstruimte in een voormalige kogelfabriek van tienduizend vierkante meter die twee jaar geleden groots opende, met verrassende plannen voor samenwerking met allerlei groepen en instellingen die je doorgaans niet in de kunstwereld treft, maar die kort na het begin van de pandemie rigoureus moest terugsnoeien in personeel en plannen omdat de belangrijkste financier, Amerborgh, de financiële klap van diezelfde pandemie niet kon afwachten. Een inzamelactie en nieuwe sponsoren redden de instelling en zo konden schrijver en activist Simon(e) van Saarloos samen met curator Vincent van Velsen alsnog hun geplande tentoonstelling maken.

Uitgangspunt is dus overvloed: ‘een veelheid aan onderwerpen en betekenissen tegelijk’, waar ‘sociale en materiële randen centraal’ staan, en invechten en aanpassen niet meer nodig is, aldus de samenstellers. Dat had kunnen leiden tot hermetisch-theoretische kunst, een moderne versie van de negentiende-eeuwse Salon waarbij de kunst lijst aan lijst zo gelijkmatig mogelijk over de muren werd verspreid. Onterechte angst, zo weet je al bij binnenkomst op de eerste verdieping: de kunst is gul maar niet verstikkend over de enorme ruimte verspreid, prachtig vormgegeven in wolken roze glimmende of zachte stoffen. De thema’s mogen soms groot of zwaar zijn, het wordt gebracht met een grenzeloos optimisme.

Twee derde van de deelnemende kunstenaars is Amerikaans of Engelstalig, de meerderheid is geboren na 1980 en valt buiten het witte cisman-keurslijf dat de Amerikaanse kunstwereld zo lang als toegangseis had. Van Saarloos benadrukt in de toelichting dat de term ‘minderheid’ getuigt van een verwrongen wereldbeeld, er is ruimte voor iedereen. Er zijn veel videowerken, de tentoonstelling vraagt ook overvloedig tijd van de bezoeker. Een meterslang glas-in-loodachtig scherm valt op. Het is een werk van Raúl De Nieves, een in Mexico geboren in New York wonende muzikant/kunstenaar die eerder ook bij Documenta 14 en in de Whitney Biennial exposeerde. De Nieves maakt carnavalesk glimmende en gekleurde kostuums en installaties. De hier getoonde Basilio uit 2019 verwijst naar planeten en mythen en is vooral prachtig om te zien.

De muziekvideo van de New Yorkse kunstenaar Jacolby Satterwhite heeft dezelfde ongrijpbare stemming. Satterwhite, die zichzelf omschrijft als een millennial met een verslaving aan Instagram en zijn telefoon, bewerkte de a-capella-liederen die zijn moeder voor zichzelf opnam tot elektronische muziek en voorzag die van aangenaam ongebruikelijke computeranimaties. Er zijn meer muziekvideo’s, er is een installatie met sciencefiction-erotische strips en een aankondiging voor een workshop alternatieve pornostrips tekenen. Er is een video-installatie waarbij met humor duidelijk wordt gemaakt hoe de dove kunstenaar fragmentarisch meekrijgt wat er in een film gebeurt. Er is de video-installatie From Left to Night van Wendelien van Oldenborgh rondom de onterechte arrestatie van een onschuldige voorbijganger in de Londense metro, en de bezoeker wordt uitgenodigd te mediteren. Deze overvloed aan invalshoeken mag willekeurig klinken, zoekend, en het New York-gehalte is opvallend hoog, het is na een jaar netflixen weldadig zo’n verscheidenheid aan perspectieven te horen en zien.


Chapter 4OUR: Abundance is vanaf 5 juni te zien bij Het Hem in Zaandam; hethem.nl