De Groene Live #26: Strijd om de ziel van Amerika. Kijk woensdag om 20.30 naar de live-uitzending. Meer informatie

Media

Glocaal

Afgelopen week kwam het nieuws dat de NDC mediagroep, uitgever van de Leeuwarder Courant, het Dagblad van het Noorden en het Friesch Dagblad, een grote reorganisatie doorzet. Niet alleen gaan de drie bladen meer samenwerken maar ook komen er minder medewerkers. Vreemd genoeg, het gaat hier tenslotte om regionale bladen, vallen de ontslagen vooral onder de regio- en niet onder de algemene journalisten. Een doekje voor het bloeden is dat de algemene journalisten zich volgens plan intensiever met regiojournalistiek zullen bezighouden. Meer kwaliteit met minder mensen zoals het cliché luidt oftewel ‘een uitdaging’. Maar wél een uitdaging met het zwaard boven de nek want een laatste kans.

Medium schermafbeelding 2013 09 26 om 14.43.45

Bij andere mediagroepen die regionaal nieuws verzorgen is het niet beter gesteld. Het sinds 2005 bestaande Alphen.cczal over enkele dagen ophouden te bestaan. Vanaf dat moment staat het Alphense nieuws in het Leidsch Dagblad. Ook hier een doekje voor het bloeden, althans volgens het persbericht waarin de stop aangekondigd werd: HDC Media, de groep waartoe beide kranten behoren, blijft online en via huis-aan-huisbladen actief in Alphen.

Nog ernstiger is de situatie bij Wegener/MGL (Media Groep Limburg) oftewel bij de uitgever (Mecom) van een reeks Zuid- en Oost-Nederlandse regionale kranten waaronder oude en beproefde als De Gelderlander, De Twentsche Courant/Tubantia en Dagblad de Limburger. Kort voor de zomer werd aangekondigd dat er vijfhonderd banen zouden verdwijnen. ‘De grootse bezuinigingsoperatie uit de geschiedenis van het bedrijf’, zoals een van de medewerkers twitterde.

Tot slot van deze opsomming (niet van de ontwikkeling) kwam afgelopen vrijdag het bericht dat de Nederlandse Publieke Omroep van plan is de regionale omroepen te integreren en daartoe een brief aan staatssecretaris Dekker stuurde. De regionale omroepen zelf waren van deze brief en de daarin vermelde plannen niet op de hoogte en zijn zich een hoedje geschrokken. Dit te meer omdat zij in afgelopen jaren eveneens allerlei plannen tot verandering c.q. bezuiniging hebben gemaakt.

Hyper­-lokale media in online vorm hebben de toekomst

De problematiek maakt deel uit van een algemenere problematiek: een crisis in de media die vanwege de digitalisering vooral zichtbaar is in de printmedia, versterkt wordt door de economische misère maar ook nog eens de gevolgen ondergaat van allerlei nevenontwikkelingen. Een daarvan is een geografische heroriëntatie. Simpel gezegd komt die erop neer dat de publieke levenssfeer van de gemiddelde Nederlander tegelijkertijd opgerekt en ingekrompen wordt. Een generatie terug was je Nederlander én stedeling of dorpsbewoner. Natie en regio waren de belangrijkste cirkels van het bestaan. Dat is niet langer het geval. Door de globalisering worden landen opgerekt naar steeds grotere verbanden, internationale regio’s, continenten, ja zelfs heel de wereld.

Al is de weerzin tegen een dergelijk oprekken groot, het proces lijkt onomkeerbaar. Je hoeft alleen maar te denken aan de grootste politieke problemen van het afgelopen decennium (terrorisme, migratie/multiculturaliteit, bankencrisis) om te erkennen dat nationale sferen enorm aan belang ingeboet hebben oftewel dat Den Haag en Amsterdam steeds meer buitenwijken zijn van een megastad. De verslaggevers van die stad kunnen niet anders dan thematisch gespecialiseerde journalisten zijn.

Tegenover deze schaalvergroting staat schaalverkleining. Juist omdat burgers in die ongrijpbare grootheid verdwalen zoeken ze houvast in een zo klein en overzichtelijk mogelijke openbaarheid: de wijk, de straat of een zelfgekozen gemeenschap op het gebied van hobby, sport, interesse en sociaal werk. Deze oriëntatie verklaart het succes van dichtbij.nl, de website met ‘Het laatste nieuws uit jouw buurt.’ Hyperlokaal heet dat in vaktermen.

Op een onlangs in Wales gehouden internationaal congres over de toekomst van de journalistiek dook deze term dan ook telkens op, niet in de laatste plaats in de voordrachten van Nederlanders. Het ziet er zelfs naar uit dat zij bij het onderzoek naar dergelijke hyperlokale journalistiek voorop lopen. Een van de vele bewijzen hiervan was een begin deze maandop initiatief van het Stimuleringsfonds voor de Pers gehouden bijeenkomst in Nieuwspoort. Daarbij kwam onder meer de rol van het AD, grote slokop van regionale bladen, ter sprake. Conclusie, of eigenlijk één van de conclusies: hyperlokaal in online vorm heeft de toekomst. Weinig landen ter wereld zijn zo internationaal georiënteerd als Nederland. Zie de landelijke kranten en de nieuwsvoorziening van de publieke en sommige commerciële omroepen. Als het klopt dat Nederland ook nog eens voorop loopt bij de ontwikkeling van hyperlokale media zou je wellicht van een trend c.q. wissel op de toekomst kunnen spreken. Het juiste woord daarvoor is glocaal: global local in één adem.