God is boos op Liberia

Monrovia – Tegenover J.F.K. Hospital, op de Tubman Boulevard in Monrovia, staat een schoolbord waarop een lokale journalist het nieuws van de dag presenteert. Vandaag staat er met witte letters: Ellen: 0 – Ebola: 4.

Hoewel er nog weinig resultaat te zien is, vecht president Ellen Johnson Sirleaf hard tegen het ‘killervirus’. Scholen en grote markten bij grensovergangen zijn gesloten. Ook het handelen in apenvlees en pangolin (een lokale lekkernij en de waarschijnlijke bron van het virus) zal zwaar worden bestraft.

Een van de belangrijkste maatregelen lijkt het gebod dat betrekking heeft op taxi’s en commerciële bussen. De geel geverfde oude Nederlandse en Duitse personenwagens die normaal gesproken volgeladen zijn met passagiers en hun bagage mogen nu maar vier mensen vervoeren. Ebola wordt namelijk overgedragen door direct in contact te komen met lichamelijke sappen als zweet, urine, bloed en speeksel van een besmet individu.

In Liberia zijn dit soort maatregelen niet overdreven: het land is arm, druk bevolkt en traditioneel erg ‘aanrakerig’. Het is bijvoorbeeld een grove belediging om bij een ontmoeting niet de hand van een Liberiaan te schudden. Ook is het traditie om het stoffelijk overschot van een familielid of vriend uitgebreid te zoenen voordat het het graf in verdwijnt. Prachtig, meeslepend, maar beter niet nu. Ebola is namelijk nog steeds besmettelijk als de patiënt is gestorven. Het verbieden van traditionele begrafenissen is een groot probleem, families van slachtoffers zijn woedend over overheidsmaatregelen die vereisen dat lichamen na de dood meteen verbrand worden. Minister van Justitie Christina Tah was daarom genoodzaakt het verbergen van ebolaslachtoffers voor gezondheidswerkers strafbaar te stellen.

Overheidsoptreden lijkt het echte probleem niet aan te pakken. Ebola-noodlijnen die moeten worden gebeld bij besmetting met het ebolavirus of voor het ophalen van lijken zijn langdurig onbereikbaar. Lijken van ebolaslachtoffers liggen vaak dagen op straat voor het team van het ministerie van Gezondheid en Sociale Welvaart ze komt halen. Gezondheidswerkers en lijkschouwers zijn al maanden niet betaald. Voedsel en brandstofprijzen zijn enorm gestegen doordat het leger delen van het land heeft afgesloten. De overheid verschuilt zich echter achter een hogere macht: Liberia moet volgens president Johnson Sirleaf ‘God om barmhartigheid vragen’ voor zijn zonden. Pas dan zal de ebola verdwijnen.