TELEVISIE

Goddelijke avatar

Another Perfect World

Heerlijke nieuwe virtuele wereld, bevolkt door avatars. Wie lelijk is kan er mooi zijn; wie klein is groot; de zwakke sterk; lafaard dapper; arme rijk. Andersom zal weinig voorkomen, vermoed ik. Iedereen gelukkig? Man kan vrouw zijn, vrouw man; zwart wit; hetero homo, gelovige atheïst en dat alles vice versa – maar dan belanden we al op ideologisch gevaarlijker terrein. Alles kan maar veel dus niet. Oud kan wel jong zijn: dat zou me goed uitkomen ware het niet dat ik biologisch te oud ben om virtueel jong te willen zijn. Bovendien, zou mijn avatar boven het eigen talentenplafonnetje uit kunnen stijgen? Slimmer, muzikaler, menslievender? Begiftigd met de schijnbeweging van Van Persie? Wat onbegrensd lijkt blijkt al gauw toch ingeperkt. Bovendien scoorde ik op mijn tiende al de beslissende goal tegen aartsvijand België. Het Olympisch Stadion stond op z’n kop in mijn kop. En over lelijk gesproken, waarom zijn veel van die nieuwe universa unheimische kitschparadijzen waar ik (en dus mijn avatar) niet dood gevonden zou willen worden? Of mijn avatar zou eindelijk verlost moeten willen raken van mijn terreur van de goede smaak, de tirannie van de Hoge Cultuur, de gesel van politieke correctheid.
Dit knorrig lekengemijmer om uw aandacht te vestigen op Another Perfect World, documentaire van Femke Wolting en Jorien van Nes. Die hebben veel gevoel voor en volop kennis van virtuele paradijzen en ze brachten die onder in een film, van harte aan te bevelen voor zowel nerd als digibeet. Juist omdat ze een scherpe blik hebben voor economische, ethische, filosofische, sociale, politieke kwesties die zich in en rond die virtuele werelden afspelen.Daarover interviewen ze de geestelijke vaders, een soort goden. Kort door de bocht komt het erop neer dat hun creaties geen haar beter zijn dan die ene waar we het tot voor kort mee moesten stellen. Alle hoofdzonden woekeren er. Alle machtsmisbruik, uitbuiting en rechteloosheid uit de wereldgeschiedenis vindt er in hoog tempo zijn afspiegeling. Net trouwens als het verzet daartegen, de emancipatie, de roep om gerechtigheid, medezeggenschap. Waarbij virtueel en reëel bestaand steeds sterker door elkaar lopen.
Rechters van vlees en bloed moeten namaak van uit pixels opgebouwde objecten voorkomen die levende mensen voor hun avatars aanschaffen met reëel bestaand geld. Op speciale veilingsites kun je de levenselixers tegen echte dollars of euro’s aanschaffen die je eigenlijk zou moeten verdienen in het spel. Een Chinees bedrijf speelt in ploegendienst World of Warcraft (de spelvreugde is zichtbaar verdwenen) om Europese sukkels tegen betaling van trofeeën te voorzien die ze zelf niet kunnen winnen. Sterke spelers slachten zwakkere massaal af. Die klagen bij genoemde goden. Sommigen van hen gedragen zich met de harde willekeur van hun Griekse voorgangers; anderen grijpen in ten dienste van gerechtigheid, wat zelden echt oplossing biedt want het Kwaad… Voor hetzelfde geld wordt de speler die onrecht binnen een universum aanklaagt (uitbuiting, machtswellust, censuur) voor eeuwig uit zijn paradijs met slang verbannen. Enfin, kijk zelf en zie hoe knap de film ook visueel in elkaar steekt.
Ten slotte, zaterdag reed Hincapie een tijdje virtueel in het geel. In het echt kwam hij een paar seconden te kort. Maar wat is echt daar? Smeets, Dijkstra en Ducrot zijn de laatsten die doen alsof er een spannende wedstrijd aan de gang is. Ach, Wim van Est reed vast ook niet alleen op biefstuk en een Pontiac-horloge het ravijn in. Maar toen waren we zalig onwetend. Nu zegt de verslaggever in een bijzin dat de koploper ‘niet helemaal onbesproken’ is. Ha! Wie wel dan?

Femke Wolting en Jorien van Nes, Another
Perfect World. Holland Doc, donderdag 30 juli, Nederland 2, 22.40 uur