‘godsdienst maakt meer kapot dan je lief is’

Het was een gure novembermorgen en de crucifixen in de bisschoppelijke residentie wapperden in de wind.

Kardinaal A.L. Simonis onderbrak zijn vergadering om het eerste exemplaar van Adriaan Slooffs boek Op God verliefd en daarom blind? in ontvangst te nemen.
De plechtigheid was kort en zakelijk.
‘Meneer Slooff, is dit een schokkend boek?’ vroeg de kardinaal, recht op de man af.
'Nee’, antwoordde de auteur, 'het is evenmin schokkend als Jezus’ optreden, tweeduizend jaar geleden.’
'Hebt u eigenlijk een theologische opleiding genoten, meneer Slooff?’ informeerde Simonis.
'Nee, kardinaal’, zei Slooff, 'evenmin als Jezus, tweeduizend jaar geleden.’
De kerkvorst kon dit vrijmoedige optreden zichtbaar waarderen. Hij accepteerde welwillend Slooffs 'pleidooi voor nieuwe passie in mens en maatschappij’ en toverde tegelijkertijd, als theologisch tegengif, zijn eigen boek Op de adem van het leven: Gedachten over het Onze Vader te voorschijn.
De mannen wisselden nog een paar vriendelijke woorden. Toen verdween de kardinaal weer achter zijn eikehouten deuren. Adriaan Slooff begaf zich op zijn beurt in de richting van zijn woonplaats Arnhem om daar het twééde exemplaar uit te reiken, dit keer aan emeritus bisschop R.Ph. Bär.
Slooff had door middel van een eigenhandig geschreven advertentiecampagne heel journalistiek Nederland uitgenodigd de presentatie van zijn 'nu al spraakmakende boek’ bij te wonen, een boek 'zonder narcistisch geneuzel, esoterische navelstaarderij of obsessieve erotomanie’.
Niettemin zaten er slechts twee verslaggevers in de zaal. Zijn vrienden en bekenden, grotendeels leden van de plaatselijke Onze Lieve Vrouwe-parochie, waren echter massaal opgekomen. Zij dronken genoeglijk hun koffie, onderwijl een wakend oog houdend op de tussen de teakhouten tafels dartelende kindertjes.
'En hoe heet jij, kleine meid?’ vroeg bisschop Bär.
'Maria…’ antwoordde het meisje tot zijn zichtbare genoegen.
'Zullen we maar beginnen?’ stelde de auteur voor. 'Meer mensen hebben we niet te verwachten, denk ik. Maar kijk eens wie we daar hebben! De buurvrouw!’
De beide inleidingen, die van Slooff en Bär, hadden iets schalks. Zij belijden immers een opgewekt ogend geloof.
Slooff vroeg zich af of wij met een geloof uit het jaar nul het jaar tweeduizend in konden gaan. Niettemin, alles beter dan het vigerende new age-denken, dat voornamelijk uit 'abacadabra, simsalabim en flippedeflipflap’ bestaat. Nee, dan toch ondanks alles liever de oude, vertrouwde Moederkerk. Mits met inzicht gehanteerd. 'Het doet mij denken aan het autoverkeer. Religie op? Laat je verstand rijden. Want godsdienst maakt meer kapot dan je lief is. Daarom: rij veilig, vrij veilig en geloof veilig.’
Bär vergeleek op zijn beurt God met een discjockey. 'Die mengt alle muziek door elkaar en daar wordt iedereen blij van. Is dat geen allerliefste gedachte?’
Het avondblad kon best nog even wachten. Ik nestelde mij in mijn leunstoel, stak een zwaargepoeierde pastoorsbolknak op en begon het openingshoofdstuk van het boek te lezen. Het is 'bewogen, geestig en geestdriftig, dynamisch en hartstochtelijk, speels en ondeugend, analytisch en concreet. Diepe diepgang naast eenvoudige eenvoud. Met eigentijdse, kittelende en vaak verrassende parabels en gelijkenissen. Virtuoos geschreven; gepassioneerd als de liefde. Dus nooit saai, laat staan geestdodend.’ Samenvattend: 'Een boek met een inhoudelijke inhoud dat werkelijk weer ergens over gaat.’ Aldus Adriaan Slooff. Hij recenseert zijn boeken blijkbaar bij voorkeur zelf.
Pendelend tussen progressieve theologen als H. Kuitert (protestants-christelijk) en E. Schillebeeckx (rooms-katholiek) wordt menige harde noot gekraakt. Waren Adolf Hitler en Benito Mussolini niet katholiek, net als Franco en Pinochet? Daarom wordt het tijd voor een monument ter nagedachtenis van tweeduizend jaar slachtoffers van het christendom. Helaas, de gemiddelde 'hobbelpaardchristen’ ('veel beweging maar weinig vooruitgang’) zal hier weinig voor voelen.
Slooff staat onmiskenbaar op de vooruitstrevende vleugel van de rooms-katholieke kerk. Behalve als het om homoseksuelen en vrouwen gaat. Dan demonstreert hij opvattingen die zelfs de meeste roomsen tegenwoordig als verouderd zullen ervaren.
Wat de homo’s betreft: dat loopt langzamerhand 'de spui(t)gaten uit’.
Adriaan Slooff, plotseling op rijm: 'Daar staat gij dan, homo sapiens, naakt op hete hellekolen te trappelen, omdat gij zonodig onbeschermd aan andermans lid moest sappelen. En gij maar roepen: O zalige kwelgeesten, wat is het hier toch verrukkelijk heet! O plaaggeesten, wat sijpelt hier toch heerlijk mijn geile zweet! Maar gij vergist u deerlijk, seksbeluste homofielen, want eeuwig branden zullen hier uw tijdelijke zielen! O dolenden in dit schimmenrijk, nimmer zal uw geestdodend zaad Gods akker ooit bevloeien als gij met uw sperma zo blijft knoeien. Want uw zaad brengt geen leven voort, als gij copuleert met de eigen soort. Ziet, uw fallocratie wankelt reeds. U zult omkomen, uw eigen ziekte heet thans aids.’
'Homofielen aller landen, bekeert u!’ bezweert de auteur.
De opvattingen over de vrouwelijke medemens zijn minstens zo radicaal. Kort samengevat: de vrouw is niet tot intellectuele arbeid in staat. 'Ooit een vrouw/feministe ontmoet die Homerus, Dante, Goethe of Mulisch leest?’
Schrijven en dichten kunnen de dames trouwens óók al niet. Nee, dan Adriaan Slooff! 'Uw lichaam, zo wellustig, zo rondborstig geschapen om hem te verleiden; wanneer hebt u echter met uw geest ooit een man tot wellust kunnen verblijden? Toen gij eenmaal van de vrucht at daar in uw blote billen, had Hij ook met ons een appeltje te schillen. Gelijk Achilles de schildpad nooit zal inhalen, nimmer zult gij vóór de man de eindstreep halen. Want uw lichaam is gemaakt om kinderen te baren, een karwei dat u zonder hem niet kunt klaren. Zo is nu eenmaal ’s mensen lot, zo luidt althans Gods plot. De vrucht in uw schoot die gij baart moogt gij thans wel plukken, maar aan de vrucht van de Boom der Kennis zult gij niet meer mogen rukken.’
Adriaan Slooff opgebeld. Is zijn opvatting over homo’s en vrouwen niet wat … eh… conservatief?
'Conservatief?’ zegt Slooff. 'Nee hoor, ik vind dat ik in deze kwesties veeleer een realistisch standpunt heb.’
Maar het valt toch in gemoede niet vol te houden dat vrouwen te gefrustreerd zijn om te schrijven en te stom zijn om Dante te lezen?
'Als er vrouwen zijn die Dante lezen, dan betreft het een kleine minderheid. De overgrote meerderheid leest de Story of de Privé. Het feit dat er af en toe een vliegtuig neerstort wil toch nog niet zeggen dat alle vliegtuigen naar beneden vallen? Nee hoor, ik durf over deze kwesties met iedereen te discussiëren. Hebt u gisteren overigens de recensie in Trouw gelezen? Goed, hè? Als straks alle recensies zo positief zijn, heb ik weinig reden om te klagen.’