Goeie grutjes!

‘Téééring hé!’ roept mijn jongste zoon bij ieder spelletje kaarten dat hij van me verliest. Dat heeft hij uit de onlangs bekroonde comedy-serie Oppassen opgepikt. Het is de standaarduitdrukking van ene Harrie, een ronde Rotterdammer, beetje ruw in de mond, maar met een hart van goud natuurlijk. In mijn jeugd bediende Swiebertje zich weleens van de krachtterm ‘sakkerloot’ en mijnheer de burgemeester uit dezelfde serie prevelde een zuinig ‘sapristi’. Dat waren andere tijden. Het woord ‘kut’ herinner ik mij in druipende letters gekalkt op de muur van een slooppand in Klarendal. Voortstappend aan de hand van mijn moeder lispelde ik het onhoorbaar en er voer een lichte huivering door mij heen. Bij het woord ‘neuken’ heb ik dat nog steeds trouwens.

‘Kutterdiekut!’ roept mijn zoon boos en gooit zijn speelkaarten in de lucht. Vloeken is gezond, zo las ik onlangs in een tijdschrift voor psychologie. Voor hartpatiënten kan een vloekkuur bijzonder heilzaam zijn en ik meen dat lijders aan het syndroom van Tourette - dat is dwangmatig vuilbekken - heel oud worden. Nou ja, behalve Mozart dan, wiens viespeukerij tegenwoordig ook op het conto van Tourette wordt geschreven.
Ook voor kinderen is verbale agressie een onmisbare uitlaatklep. De Amerikaanse vloekonderzoeker Timothy Jay heeft zelfs een speciaal programma voor kinderen ontwikkeld. Dank zij deze vloekcursus kunnen zij hun frustratie en agressie op 'gepaste’ wijze uitdrukken, Dat wil zeggen zonder kwetsend te zijn. Terug naar sakkerloot, goeie grutjes en potverdikkie? En eikel dan? Zakkenwasser? Potloodventer? Ach, zolang het maar goede Nederlandse woorden zijn. Dus fukjoe en sjit wil ik niet meer horen onder mijn dak.
Ouders moeten hun kinderen beter opvoeden, stelde minister Sorgdrager onlangs. De overheid is geen zedenmeester en wil niet in de opvoedingsvrijheid van ouders treden, aldus de bewindsvrouwe. Anderzijds krijgt diezelfde overheid wel te maken met de ontsporing van slecht of niet opgevoede kinderen. Daarom moeten in de eerste plaats de ouders hun kinderen duidelijke grenzen stellen. Zo'n bescheiden overheid klinkt heel liberaal, maar een pleidooi voor een herstel van het ouderlijk gezag is natuurlijk ook een christelijk stokpaardje. In het begin van deze eeuw stemden de christelijke partijen en bloc tegen de leerplichtwet, omdat ze vonden dat niet de overheid maar de ouders moesten uitmaken of hun kinderen wel of niet naar school gingen. Het verschil met neo-liberalen als Sorgdrager is dat christendemocraten ook nog een visie op het gezin hebben. En daarop valt dit paarse kabinet niet te betrappen.
Kinderen onder de achttien mogen sinds vorige week geen tabakswaren meer kopen. Intussen valt het minstens zo kankerverwekkende cannabis nog altijd onder een liberaal gedoogbeleid en is het aantal jonge gebruikers van dit genotmiddel in de afgelopen vijf jaar verdriedubbeld. Geen tabak dus onder de achttien, maar wel vanaf je twaalfde seks, eventueel met volwassenen als je daar zin in hebt. 'We gaan er in de wetgeving van uit dat iemand van twaalf jaar zelf in staat is om te bedenken of hij seks wil’, aldus opnieuw minister Sorgdrager, ook al zet zij 'vraagtekens’ bij een seksuele relatie tussen een dertienjarig meisje en een man van veertig. Voor het geval ouders gaan scheiden, mogen de kinderen vanaf hun twaalfde jaar zelf uitmaken of ze bij papa of mama willen wonen.
Ik weet niet hoe het met de drie tieners van mevrouw Sorgdrager gaat - in het damesblad Opzij onthulde ze ooit één avond in de week voor haar kroost vrij te houden - maar mij valt het niet mee, dat opvoeden. Nu is het nog vloeken, over een poosje gaat het over - hm - neuken en drugs. Grenzen stellen, hoe doe je dat? Hoe houd je als ouder je kinderen uit de draaikolken van commercie, televisie, drugs en ander verleidelijk bederf? Trouwens: hoe blijf je er als opvoeder zelf eigenlijk uit?
Misschien is de crisis van het gezin een mooie follow up voor bisschop Muskens’ stormachtige succes bij het ontketenen van een armoededebat. Nadat de prelaat op pijnlijke wijze vaststelde dat het paarse beleid niet op een mensbeeld stoelt, doet zich nu de kans voor om de afwezigheid van een gezinsbeeld aan de kaak te stellen. Andere suggesties? Een natuurbeeld, een Nederlanderbeeld, een zelfbeeld?
Het probleem is dat de politiek zelf al sinds enige jaren in een echtscheiding verwikkeld is. Een scheiding van een partner die het huwelijk al sinds een paar honderd jaar interessant houdt. Die partner heet ideologie, anders gezegd een samenhangende visie op mens en samenleving. Muskens en de multinational waarvoor hij werkt, hebben zo'n visie in ieder geval wèl. En als paars nog een poosje doorregeert, gloort er inderdaad weer een mooie toekomst voor de katholieke kerk. Ik heb het nooit zo gezien, maar zo'n kabinet zonder christenen moet voor Muskens en de zijnen een godsgeschenk zijn. Een goddeloos kabinet als werktuig Gods. Goeie grutjes nogantoe!