Film: ‘The Voyeurs’

Gordijn

Sydney Sweeney en Justice Smith in The Voyeurs © Amazon Prime Video / Courtesy of Amazon Studios

The Voyeurs opent met een vlijmscherpe ode aan de grootste gluurder aller tijden, Alfred Hitchcock. Een jonge vrouw past een jurk in een winkel. Wij kijken toe. En of we kijken. Want dit is Sydney Sweeney, een jonge acteur die ik onlangs voor het eerst zag in de fabuleuze tv-serie The White Lotus. Ze is een rijzende ster. En nu is ze zich in die filmscène aan het ontkleden in het pashok. Opeens kijkt ze recht in de camera – en doet vervolgens verontwaardigd het gordijn dicht.

Het perspectief van de kijker is hier identiek aan dat van James Stewart in Hitchcocks Vertigo (1958) op het moment dat hij Kim Novak achtervolgt tot in een bloemenwinkel en haar vanuit een donker voorraadkamertje bespiedt. Het enige verschil is dat Novak ons niet ziet terwijl Sweeney in The Voyeurs dat wél doet en snel een stokje voor het spektakel steekt. De ironie hiervan wordt langzaam duidelijk. Eerst lijkt het of het verhaal geëngageerd een statement over gender maakt, maar niets is minder waar: The Voyeurs is puur een werk in het exploitatiegenre erotische thriller, en wát voor een. De film vibreert met verwijzingen, behalve naar Hitchcock en zijn moderne evenknie Brian de Palma (Dressed to Kill, 1980) ook naar John Carpenter (A Stranger is Watching, 1982) en films met B-sterren zoals Shannon Tweed, Playmate of the Year in 1982, die tot in de jaren negentig gretig aftrek vonden in de vorm van kasten vol vhs-banden in videotheken. Het hoogtepunt was Paul Verhoevens Basic Instinct (1992), een film die juist binnenkort weer in de bioscoop draait.

Verbazingwekkend is hoe vaak de laag-bij-de-grondse conventies van de erotische thriller filmisch uitstekend werken, ook in The Voyeurs waarin de expositie overbekend is: Sweeney woont met haar kersverse echtgenoot (Justice Smith) in een appartement waar ze ontdekken dat hun overburen (Ben Hardy en Natasha Liu Bordizzo) wel erg in het zicht seks hebben. Maar tegen de regels van het genre in is het niet Sweeney’s man die graag loert, maar zijzelf. Hier werkt de camera van regisseur Michael Mohan aan mee: Sweeney’s blik (verrekijker met gescheurde lens) tast het goddelijke lichaam van de buurman spier voor perfect gedefinieerde spier af, zodat de gaze nadrukkelijk female is.

Niets is wat het lijkt in The Voyeurs. Voor je het weet zijn de bordjes verhangen en is Sweeneys lichaam weer het object van mannelijke begeerte. Maar zelfs hiermee is het laatste woord niet gezegd. Trouw aan de conventies komen we terecht in een labyrint van plotwendingen. Wie is het slachtoffer, wie is de dader?

Natuurlijk kun je zo’n film niet bekijken zonder de actualiteit van de identiteitspolitiek in je hoofd. Het levert daarom een enorme meerwaarde op – om nog maar van kijkplezier te zwijgen – dat The Voyeurs de seksestrijd overstijgt en ons laat zien dat driften vóór alles menselijk zijn.


Nu te zien bij Amazon Prime