Grace Mugabe gaat voor in de strijd

Harare – ‘Achter alle ruitenwissers hier zat de foto van Grace Mugabe, toen ze op tournee was’, zegt een vriendin, wijzend op de drukke parkeerplaats bij het vliegveld van Harare. ‘Maar ze zal zelf nooit president worden. Ze was de typiste van Robert Mugabe, voor ze trouwden. Meer kan ze niet.’

Zimbabwe is er nog vol van: de manier waarop Grace Mugabe (49) zich in de strijd heeft gemengd over de opvolging van haar echtgenoot, Robert Mugabe (90), wiens ‘natuurlijke’ einde als president in zicht is. Ze doet dat via ongekend felle aanvallen op vice-president Joice Mujuru.

Het is al jaren een publiek geheim dat de regeringspartij Zanu-PF uit twee vleugels bestaat. Mujuru (59), een ‘oorlogsveteraan’ die vocht tegen het blanke minderheidsbewind en vooral populair is bij ‘gewone’ partijleden, leidt de ene. Haar rivaal is minister van Justitie Emmerson Mnangagwa, een havik die de geheime dienst achter zich weet en de favoriet zou zijn van China, waarvan de investeringen cruciaal zijn voor het land.

De partij heeft altijd ontkend verdeeld te zijn. Tot september, toen Grace in stelling werd gebracht. Eerst werd haar status verhoogd, toen de Vrouwenliga van Zanu-PF haar voordroeg als kandidaat-voorzitter en ze een doctoraat in de sociologie kreeg uitgereikt van de Universiteit van Zimbabwe, voor een overigens onvindbare dissertatie. Omdat president Mugabe rector-magnificus is van de universiteit spraken Zimbabwanen van een sexually transmitted degree, vrij naar std, de Engelse benaming voor soa.

Daarna trok Grace het land door om ‘het volk’ te bedanken voor de kandidatuur – maar in feite om Mujuru en haar aanhangers zwart te maken. Ze noemde haar ‘corrupt, getikt, ondankbaar’ en ‘een machtswellusteling’, die Mugabe wil afzetten. Ze moest maar aftreden, ten gunste van Mnangagwa, zei Grace. En anders zou ze opnamen openbaar maken waarop Mujuru, ‘gehuld in minirok’, president Mugabe zou bekritiseren.

Mujuru ontkent alles en wil de staatsmedia aanklagen, die schaamteloos Grace’s beschuldigingen als feiten brengen. Maar de kans is klein dat ze nog vice-president is na het belangrijke Zanu-partijcongres, dat deze week begint, en waar over de meeste topposities wordt gestemd. Mogelijk begint ze daarna een nieuwe partij. Een lokale Zanu-politicus, aanhanger van Mnangagwa, is er niet bang voor. ‘Stel: je beschouwt Zanu-PF als een bende dieven’, zegt hij met kennelijke kennis van zaken. ‘Als we straks concurreren met politici die ons van binnenuit kennen, is dat goed voor ons zelfreinigend vermogen. Dan houden we een betere partij over.’