Gratis boodschappen in Iran

Teheran – Het was echt goed bedoeld, het plan van de Iraanse regering om voedselpakketten uit te delen aan de armen. Een boodschappenmand, zoals het pakket steevast huiselijk wordt aangeduid, vol met rijst, kip, eieren, bakolie en kaas.

Het idee kwam eigenlijk al uit de koker van president Rohani’s voorganger, Mahmoed Ahmadinejad. Die wilde de gratis mand aan drie miljoen ambtenaren aanbieden, maar Hassan Rohani deed er nog een flinke schep bovenop: niet alleen ambtenaren moesten in aanmerking komen voor het voedselpakket, ook de allerarmsten. Op een bevolking van ruim 75 miljoen zouden zeventien miljoen voedselpakketten worden verdeeld.

Nu was het plan niet alleen een vorm van liefdadigheid. Het was vooral bedoeld om de torenhoge inflatie tegen te gaan, waarmee Iran door de internationale sancties te kampen heeft.

Al gauw verschenen er in het hele land lange rijen bij de distributiecentra. Mensen moesten vaak uren wachten voordat ze de mand – in werkelijkheid een simpele plastic zak – in ontvangst konden nemen. Soms was het wachten zelfs voor niets. Zoals voor Soraya, een moeder van twee. ‘Ik had vier uur in de rij gestaan. Toen ik bijna aan de beurt was, zei men dat ik de volgende dag maar terug moest komen omdat de voedselpakketten voor die dag op waren.’ Ook was het in de meeste Iraanse provincies bitterkoud. Drie personen overleden zelfs toen ze urenlang in de vrieskou hadden staan wachten. Toen brak de kritiek op de distributiewijze pas echt los.

De conservatieve krant Jawan schreef dat de hele actie een ‘nationale schande’ was. Ook politici mopperden dat de beelden van rijen arme Iraniërs in de kou, wachtend op eten, nou niet bepaald zouden bijdragen aan een positief imago van Iran. Irans vijanden – met name Israël – zouden in hun vuistje lachen.

Het komt weinig voor dat een Iraanse politicus zich publiekelijk verontschuldigt voor fouten in het beleid, maar het werd tijd voor Rohani om door het stof te gaan. In een live tv-interview bood hij zijn excuses aan en zei dat de regering de distributie van de pakketten efficiënter zal aanpakken. Het interview zorgde voor een nieuw relletje omdat het op een veel later tijdstip werd uitgezonden dan was gepland, waardoor het veel minder kijkers trok. Volgens Twitter-berichten zou er geruzie zijn geweest tussen het presidentiële bureau en de staatstelevisie over wie het interview moest afnemen. Maar de staats-tv hield het op een technische storing.