Grieken blijven hopen op een ommezwaai

Athene – Verstrikt in een spel van sadisme, zo voelen veel Grieken zich bij het eindbod van de schuldeisers.

Het parool blijft: bezuinig jezelf gezond – ‘alsof de ellende van deze jaren plots uit de lucht viel, alsof in het overleg van vier maanden geen seconde is geluisterd’, zo valt te horen op een terras in Athene. Aldoor leidt Syriza’s weerstand in Brussel, Berlijn en Den Haag tot verbijstering. Dat in Athene de ontsteltenis omgekeerd vele malen groter is, dringt moeilijk door.

‘Een land dat wil rekenen op onze solidariteit moet zelf ook inspanning leveren’, zei Angela Merkel vorige week. In de Griekse media heet dat ‘waanzinnig’. Want Berlijn redde haar eigen banken met de miljardenlening, die grotendeels op de kapitaalmarkt is verworven – om tegen woekerrente naar Athene over te zetten. ‘Geen land in vredestijd is ooit gedwongen zó erg te bezuinigen’, zegt financiënminister Varoufakis.

Premier Alexis Tsipras zette in Le Monde uiteen hoe Athene wél concessies doet: het privatiseert de haven van Piraeus, verhoogt de pensioenleeftijd. Dat Berlijn evenwel weer in de pensioenen wil knippen, wekt diepe weerzin bij Syriza; die zijn al gehalveerd, en nu een kwart van de Grieken baanloos is, leunen vaak hele families op de grootouders. De btw op elektriciteit naar 23 procent verhogen is evenzeer wachten op narigheid, in een land waar tienduizenden al bij kaarslicht leven. Mag er geen geld naar ziekenhuizen, dan dreigen die om te vallen.

Tegelijk schrijft Der Spiegel alsof het waakt over de Duitse schatkist, herhaalt de Volkskrant almaar dat Europa moe is van het ‘getalm en gedraal’ van Tsipras, en besteedt Trouw drie bladzijden aan de vraag: ‘Zijn de Grieken gek geworden?’ De auteur besluit: ‘Wie een (…) verklaring heeft voor het Griekse kamikazegedrag, mag het zeggen.’ Je een land in verval inbeelden, dat kan Syriza’s verweer zomaar verklaren.

Een ommezwaai is mogelijk, vindt Varoufakis, al vergt dat een publiek gebaar. Zoals een Amerikaans politicus in 1946 naar Stuttgart reisde en een ‘toespraak van hoop’ hield, noem het vergeving. ‘Zo kon Duitsland zijn magnifieke naoorlogse renaissance opvoeren’, blogt Varoufakis. Nu is er ‘geen aanbod van schuldverlichting. Geen ontwerp voor investering. In mijn ogen hoort Merkel voor dit gevallen volk een “toespraak van hoop” te houden, in Athene.’