Socialistische Partij

Griezelige kriebels

SP

Wanneer het precies gebeurde weet ik niet, maar op een goed moment zijn de stamcellen van het liberalisme een chemische verbinding aangegaan met mijn rode bloedlichaampjes. Ik ben individualistisch en wantrouw overheden. Ik krijg de kriebels van mensen die de samenleving opdelen in groepen en de wereld in politiek-economische systemen. Goed dan, ik ben een sociaal-liberaal, want ik zie het gevaar dat kleeft aan vrijheidsdrang en individualisme. We hebben een effectief sociaal stelsel nodig dat de zwakkeren beschermt. Het sociale gen dat mijn liberale bloed tempert zorgt voor een opmerkelijke zwakke plek in mijn immuunsysteem, en wel voor de sp. Ik kwam voor het eerst in aanraking met de gestaalde kaders van de sp toen ik zo’n tien jaar geleden reportages maakte in de Rotterdamse haven en de Haagse Schilderswijk. Joviale lui die van dezelfde muziek hielden als ik en net zo graag met hun poten in het bluswater stonden. Ze spraken zonder zeurtoon over lokale misstanden, waarvoor ze effectieve oplossingen aandroegen. Duidelijke taal, stevige actie en simpele alternatieven. Met die drieslag werd de sp een welkome verschijning in de wijken. Inmiddels is de sp ook op nationaal niveau niet meer weg te denken. In kamerzetels is ze de vierde partij van het land, in ledental de derde.

De sp kreeg ooit mijn stem voor de Amsterdamse gemeenteraad. Maar wie van wanten weet in de wijken is nog geen goede wetgever. Op wijkniveau kan ideologie weinig kwaad, daar komt het aan op daadkracht. Maar op het vlak van wetgeving en nationale koers wordt ideologie onontkoombaar. Achter het verkiezingsprogramma van de sp schuilt een verschijnsel waarmee ik niet kan leven: het socialisme. Niet in slappe sociaal-democratische vorm zoals bij de pvda, maar als militant systeem dat strijdt tegen het ‘kapitalisme’ en het daaraan (ten onrechte) gelijkgestelde ‘neoliberalisme’. Nee, ik ga hier niet zeuren over het maoïstische verleden van de sp. Inmiddels ziet ook zij de parlementaire democratie als ‘het belangrijkste middel om de wil van de bevolking tot uitdrukking en uitvoering te brengen’.

Het belangrijkste middel, dus niet het enige: daar heb je het al. Het gescherm met socialisme maakt de partij voor een liberaal verdacht. Het communisme, dat in mijn ogen onrechtvaardig en moorddadig is, werd door Brezjnev ‘het reëel bestaande socialisme’ genoemd. In haar Kernvisie beschrijft de sp het communisme als ‘een reëel bestaand politiek-economisch stelsel’ dat ten onder ging aan ‘gebrek aan democratie, aan starheid, dirigisme en corruptie’. Dat is te vrijblijvend. Is het communisme nu wel of niet het einddoel van de sp? De partij hanteert nog altijd marxistische methoden, aangezien ze zich baseert op ‘een rationele en concrete analyse van het kapitalisme’ die ‘de strategie en de tactiek in de strijd’ bepaalt.

Verzet tegen doorgeschoten privatisering en liberalisering is toe te juichen, maar bij de sp is dat onderdeel van een misplaatst vijandbeeld jegens kapitaal, globalisering en nieuwe economie. Een liberaal vertrouwt op het goede in de mens, de socialist gaat uit van fundamenteel wantrouwen. De sp wil van alles afdwingen. Salarissen binden aan wettelijke grenzen, bestuurders vervolgen die het parlement verkeerd inlichten, het ‘mobiliseren van maatschappelijke onvrede’, het ‘organiseren van solidariteit’ – allemaal zaken die griezelig worden in een socialistische maatschappijvisie, waarbinnen het individu nu eenmaal niet voorop kan staan.

Hoeveel waardering ik ook heb voor het sp-werk in de wijken, een socialistisch stempel op wetten en nationaal bestuur wijs ik af. Inmiddels dreigt de partij de derde van het land te worden. Maar ik stem tégen. Op 22 november géén sp.