Groene bevolkingsangst

Canberra - De kater van de VN-klimaatconferentie was in de meeste hoofdsteden wel uitgewerkt bij de nieuwjaarsborrel. Maar de Australische regering van Kevin Rudd zit sinds ‘Kopenhagen’ met extra hoofdpijndossiers.

De klimaatsceptische oppositie zag kans om een co2-belasting ten grave te dragen en een aantal milieusubsidies kwam onder vuur. Maar ook minder voorspelbare tegenstanders ruiken hun kans. Zo mobiliseert de omstreden organisatie Sustainable Population Australia zich tegen het gevaar van Australië’s ‘explosieve bevolkingsgroei’. Uit naam van het milieu.
spa heeft niet de minste spreker aan zijn kant gekregen: Dick Smith, grootondernemer, onderscheiden als ‘Australiër van het jaar’ in 1984 en de laatste jaren uitgegroeid tot een van Australië’s meest omstreden en meest zichtbare publieke figuren. In Smith’s woorden: ‘Mensen bedanken mij vaak omdat ik zeg hoe het zit.’
Smith sprak onlangs op een drukbezochte spa-bijeenkomst, onder een doek met de tekst ‘Genoeg is genoeg!’ ‘Ik heb veel verdiend aan bevolkingsgroei, want iedere klant betekent omzet’, begon hij, ‘maar ik heb me gerealiseerd dat het zo niet langer kan.’ Zijn gezicht, dat heel Australië kent omdat het groot prijkt op zijn elektronicawinkels en op een lijn ‘Australian made’ producten, kleurde langzaam rood.
De geschiedenis van spa gaat terug tot eind jaren tachtig. Een groep milieubeschermers en academici oordeelde toen dat Australië’s bevolkingsgroei de kwetsbare ecologie van het continent bedreigde. Sindsdien zijn splinterafdelingen ontstaan en heeft spa aansluiting gevonden in groene neo-malthusianen als Sir David Attenborough.
Smith’s betoog blijft dichter bij huis. Hij kwam tot zijn inzicht via zijn dochter, die zich eraan stoorde dat men in Kopenhagen niet sprak over de ‘echte oorzaak’ van het klimaatprobleem: bevolkingsgroei. Het is inmiddels aanleiding voor Smith om te pleiten voor een ‘bevolkingspartij’. Tot angst van premier Rudd.
Smith mobiliseert verschillende sentimenten tegen het bevolkingsgevaar. Angst of er genoeg voedsel zal blijven voor de jongste generaties, bijvoorbeeld. En emoties die hij zo'n tien jaar geleden mobiliseerde onder de slogan ‘Buy Australian’ en waarmee hij zich (met zijn eigen voedselmerk) luidruchtig keerde tegen on-Australische importwaar. Ook zijn groene hart draagt hij al tijden op de tong. Maar het huwelijk tussen de twee concepten is nieuw.
Het publiek bestookt Smith met vragen. Eén is kritisch: ‘Is ons overbevolkingsprobleem vanuit het perspectief van andere landen niet een probleem van overconsumptie?’ vraagt een jongere bezoeker. Niet constructief, oordeelt de spreker. Volgende vraag: ‘Hoe erg is het als mensen dieren gaan verdringen in het toekomstige overbevolkte Australië?’ Smith veert weer op.
Stef Spronck