Groot-Brittannië ruziet over ‘gelegaliseerde executie’

Londen – In Balcombe, een dorpje in graafschap Sussex, schoot een ongeneeslijk zieke man zichzelf op zijn landgoed door het hoofd. Euthanasie op z’n Engels.

Voor wie in het VK ernstig ziek is en de lijdensweg niet wil voltooien, is zelfmoord meestal de enige optie, of een dure reis naar een euthanasiekliniek in Zwitserland. Met regelmaat duikt het debat over het toestaan van euthanasie op. Twee jaar geleden, bijvoorbeeld, was er veel aandacht voor de ex-rugbyspeler Tony Nicklinson die, lijdend aan het locked-in-syndroom, naar het Hooggerechtshof was gestapt om af te dwingen dat hij met hulp van de huisarts zijn leven kon beëindigen. Enkele dagen na de uitspraak stierf hij na zichzelf te hebben uitgehongerd. Deze tragische episode blijkt nu een grote indruk te hebben achtergelaten bij Hogerhuislid George Carey. De voormalige aartsbisschop van Canterbury verklaarde onlangs dat ‘oude filosofische wijsheden zijn verdwenen in het aangezicht van de realiteit van onnodig lijden’. Carey verzocht de Church of England om haar standpunt inzake euthanasie te herzien. Binnen de Anglicaanse staatskerk schijnt onthutst te zijn gereageerd op de interventie van de 78-jarige Carey, die nota bene tot de conservatieve vleugel wordt gerekend. Zijn advies kwam enkele dagen voor een euthanasiedebat in het Hogerhuis. Daar werd voor de tweede keer een wetsvoorstel van de sociaal-democratische senator Charlie Falconer behandeld. Deze oud-minister van Justitie wil dat ‘assisted suicide’ legaal wordt, een streven dat wordt gesteund door bekendheden als de aan Alzheimer lijdende schrijver Terry Pratchett, _Star Trek-_acteur Patrick Stewart en cricketcoryfee Chris Broad. Uit peilingen is gebleken dat zeker driekwart van de Britten geen moeite heeft met euthanasie.

Falconers initiatief maakt echter geen kans. Conservatieve politici spreken over ‘gelegaliseerde executie’ en de doorgaans zo progressieve sociaal-liberaal Nick Clegg is eveneens tegen. Het meest gebruikte tegenargument is de ‘glijdende schaal’, dat de sociale druk op de zwakkeren in de samenleving te groot zal worden. De sociale druk is in het Verenigd Koninkrijk sterker dan in het vrijzinnige, individualistische Nederland. Invloedrijk is de zogeheten Right to Life-beweging, die het Nederlandse beleid vergelijkt met de eugenetica in het Derde Rijk.

Er heerst grote weerstand bij geneesheren, geestelijken en gehandicaptenorganisaties. Zij worden ondersteund door de rechtse pers, die lezers de indruk geeft dat bejaarden massaal worden uitgemoord in de Lage Landen. Rond het Hogerhuisdebat wist The Daily Mail de Nederlandse ethicus Theo Boer voor zijn karretje te spannen. Dit lid van de toetsingscommissie euthanasie raadde de Britten af assisted suicide legaal te maken, waar de krant voor de zekerheid aan toevoegde dat er anders ‘mass deaths’ in het vooruitzicht liggen.