Groots en enerverend

Welke romans moet je als scholier echt gelezen hebben voordat je je diploma haalt? De medewerkers van Dichters&Denkers geven advies.

Regelmatig betogen experts dat we kinderen vooral actuele, snelle en sexy boeken moeten aanreiken, maar de romans die mij op de drempel van de puberteit echt aan het lezen zetten waren dat eigenlijk allerminst. Sterker nog, de boeken die toen het meest voor me betekenden kwamen bijna allemaal uit het bekende rijtje stemmige klassiekers. Zo was het De avonden (1947) van Gerard Reve dat mij voor het eerst het gevoel gaf dat ik via een tekst in contact kwam met een ander mens, ongehinderd door de zestig jaar die tussen ons in lagen. Dat was het moment waarop het werkelijke lezen begon en om die reden kan ik niet anders dan pleiten voor het doorgeven van deze nog altijd even ongemakkelijke en ontwapenende roman.

Een boek dat ik mijn jongere zelf nu in de handen zou willen drukken is Over de liefde (2008) van Doeschka Meijsing. Het verhaal is even doorleefd als dat van Reve, maar Meijsing heeft haar persoonlijke tragiek ook nog op unieke wijze verrijkt met humoristische, speelse zijpaden. Daarnaast kan haar verbeelding van Amsterdam als een sprankelende metropool vol belofte dienen als een mooi tegenwicht bij Reve’s claustrofobische stadsdorp.

Maar als ik me inbeeld dat ik zelf voor de klas sta (wat met de dag een reëler vooruitzicht wordt) denk ik dat ik niet alleen tieners met weltschmerz van geschikte lectuur zou willen voorzien. Als je kinderen echt iets wilt meegeven van the best that has been thought and said, dan zou je ze boeken moeten laten lezen die tonen hoe groots en enerverend literatuur kan zijn. Romans kunnen ons immers doen nadenken over wat het betekent om mens te zijn, en ons niet alleen wijzen op de tragiek, maar ook op de intense schoonheid van het leven. Daarom gun ik het alle scholieren om een van de hoogtepunten van de recente Nederlandse literatuur te lezen: Grip (2011) van Stephan Enter. Een compacte, bijzonder sierlijke roman over vriendschap, herinnering en zelfs over geluk, vol adembenemende beelden en passages. Ik kan me geen beter literair visitekaartje voorstellen.