Groots verteller

Dat het wel een tijdje geleden is dat we elkaar voor het laatst gezien hebben. Zo begint-ie de avond. Eric van Sauers heeft gewoon keihard gewerkt, daar niet van.

Medium toneel

Bij Dit was het nieuws in de eindredactie. Een toneelstuk over voetbalvrienden gespeeld met collega Cees Geel. Van die dingen. Hij heeft daarnaast ook uitgerust en goed om zich heen gekeken. Maar in zijn uppie op een podium een goed verhaal vertellen, dat is toch al wel gauw drie, vier jaar geleden. Nu is hij dus terug.

Het formaat is enigszins veranderd. Van Sauers bespeelt vanavond de grote zaal van De Meervaart in Amsterdam-Nieuw-West. En: hij heeft een pauze in zijn programma ingelast – ook nieuw. Vlak voor die pauze gaat hij af met de mededeling: daar ga ik eens goed over nadenken. Na de pauze komt hij ontspannen terug: en, beviel het?

De bouwstenen van Eric van Sauers ontroert – de ‘grappen’ en ‘anekdotes’ van de performer – lijken een verzameling kansloze onderwerpen. Een hard stokbroodje in een nieuwerwetse zaak vol met ouwe meuk en snottebellende kinderen, bijvoorbeeld. Of: door je vrouw naar de supermarkt gestuurd worden met op het boodschappenbriefje iets waar je nog nooit van gehoord hebt – en wat er daarna gebeurt. Een oudere-jongeren-vrienden-reis naar de Grand Canyon en dan de zonsondergang zien. Allemaal: niet doen! Zegt het handboek van de stand-up comedian. Eric van Sauers slalomt, op aanwijzingen van zijn regisseur Koos Terpstra, door een zelfgebouwd, hilarisch oerwoud, en hij doet dat met het speelplezier van een standwerker op de Albert Cuyp.

Hij heeft ook een thema bedacht. Dat luidt: uit je eigen tijd vallen en je nog aan van alles vastgrijpen. Hij heeft voor deze mentale slapstick een jargon gevonden dat ik niet verklap, maar dat hij binnen de kortste keren deelt met de zaal. En steeds als de zaal denkt: aha, die fiets! – dan is Van Sauers alweer zes andere hoeken om.

De avond heet overigens niet voor niets Eric van Sauers ontroert. Wat erop duidt dat de performer iets bij ons wil lostikken dat wij in die vorm nog niet kennen. Daarvoor heeft hij een geraffineerde tijdlijn bedacht, waaraan hij zijn Grote Verhaal omhoog vliegert. Die tijdlijn begint bij een foto van de naamloos geworden oma van zijn oma. En ze eindigt bij een verre nazaat, die in een oneindig lijkende toekomst staart naar een foto van Van Sauers’ dochter. De oma van haar oma. De performer doet hier iets wat tegelijk simpel en briljant is: hij knipt zichzelf uit de tijdlijn. Hij is als het ware tijdelijk uit zijn eigen melancholische vertelling gevallen. Hij is een oerverteller geworden. En hij doet vervolgens nóg een stapje opzij. Hij neemt ons mee naar een verre stad waar hij dol op is, naar een kroeg waar hij van houdt. We gaan luisteren naar een musicerende collega-kunstenaar, die een held is.

Om kort te gaan: na een volle avond met een hoge en sterk gedoseerde grapdichtheid trapt de performer op de rem. Hij zet de tijd stil. Hij klapt een universum open. En laat ons, als muisstille menigte individuele lotgenoten, meegenieten van een moment van sublieme schoonheid.

Ik werd er erg gelukkig van.


Eric van Sauers ontroert toert dit voorjaar en het komend seizoen door het hele land


Beeld: Eric van Sauers ontroert (William Rutten)