Ingezonden brieven

Grrr

Berlusconi

Terecht neemt Yvonne Scholten (in De Groene van 12 mei) Silvio Berlusconi op de korrel, hem schetsend als een man die de politiek en zijn mediabedrijf gebruikt voor eigen ambities en als een van corruptie verdachte ondernemer. Toch kan aldus bij de lezers een eenzijdig beeld ontstaan, namelijk dat van een democratisch systeem dat nu opeens blootstaat aan een geheel nieuwe bedreiging.

Scholten laat onbesproken dat mensen als Fiats Agnelli en de Mediobanca-kliek al decennia veel macht uitoefenen in politiek en pers. De Turijnse krant La Stampa staat onder sterke invloed van Fiat, en de familie heeft via haar holdings eveneens flinke pakketten aandelen in andere uitgeverijen van dag- en weekbladen. Ook als het om corruptie gaat mag Fiat er zijn, maar Agnelli wist zich meestal bekwaam af te schermen van de dagelijkse praktijk van zijn bedrijf. En met zijn zuster als minister van Buitenlandse Zaken had Agnelli indertijd ook niet te klagen over exportbevordering.

De macht over de nationale en de commerciële media is in theorie inderdaad bedreigend. Voorheen was dit het exclusieve terrein van christen-democraten, socialisten en communisten die daar graag hun stromannen parkeerden. De op komst van Berlusconi’s zenders is mede te wijten aan deze in zichzelf gekeerde zuilen. Maar de kwaliteit van de Italiaanse televisieprogramma’s is zo bedroevend dat het geen bal uitmaakt wie daarover de baas is.

Kortom, de toeren die Berlusconi uithaalt, vormen geen nieuwe en brutale aanval op een weerloze, onpartijdige opinievorming. De straatvechter Berlusconi oogt misschien wat doortrapter dan de stijlvolle Noord-Italiaanse geldadel, maar beide machten bedreigen de openbare democratische besluitvorming, de laatste al veel langer dan de eerste.

GERT MULDER, Rotterdam
Eigen huis

«Gun deze mensen hun huis», zo besluit Mohammed Benzakour zijn artikel over Marokkaanse bijstandsgerechtigden die hun met hard zwoegen bij elkaar gespaarde huis in Marokko «op moeten eten».Een ding vergeet de schrijver hier mijns inziens: de bijstandswet is een vangnet voor mensen die op geen enkele andere manier in hun onderhoud kunnen voorzien. Daarnaast hebben we in Nederland de werknemersverzekeringen voor voorkomende risico’s als ziekte, arbeidsongeschiktheid, werkloosheid en ouderdom. De genoemde voorbeelden snijden dus geen hout, de man met hernia heeft wao en na bijna een halve eeuw hard werken is er de aow. Daarnaast is er voor mensen die terug willen naar hun geboorteland de Remigratieregeling.

De clichématige manier waarop deze groep wordt afgeschilderd in dit artikel stoort mij nogal. Het getuigt niet van respect een hele groep af te schilderen als een zielige, kansloze groep die slachtoffer is van de hele situatie en daar zelf geen invloed op heeft. En op grond daarvan als uitzondering behandeld zou moeten worden.

Tja, ik zal wel steeds rechtser worden met de jaren, maar het uitgangspunt van het stelsel van sociale zekerheid is zo gek nog niet: eenieder heeft de verantwoordelijkheid om in zijn eigen levensonderhoud te voorzien. Ons stelsel zorgt voor ons, als het nodig is. En om dit in stand te kunnen houden is het (helaas) nodig om te controleren op fraude. Het kan mijns inziens niet zo zijn dat dit geldt voor ieder ander maar niet voor bepaalde groepen arbeidsmigranten.

Y.J. VAN DER ZALM, Delft
Kaplan

«Wat je ook over Franco kunt zeggen, hij heeft wel meegewerkt aan de ontwikkeling van een middenklasse. Als links de burgeroorlog had gewonnen, zou Spanje decennialang in armoede hebben ge leefd», orakelt Robert Kaplan in De Groene van 12 mei. Hiermee negeert hij de feitelijke geschiedenis van fran quistisch Spanje: in plaats van een modernisering van industrie en landbouw, werd Spanje onder Franco teruggedrongen in de quasi- feodale maatschappijvorm waaruit het had trachten te ontsnappen. Het resultaat was bittere armoede en onderdrukking van elk zelfstandig denken. Wellicht moeten we ook Mussolini en Hitler dankbaar zijn dat ze de overwinning van Franco mogelijk hebben gemaakt.

Het is tevens vreemd dat Kaplan van mening is dat Mussolini en Hitler «democratisch» aan de macht zijn gekomen. Mag ik Kaplan eraan herinneren dat het eerste kabinet van Mussolini in feite een paleis revolutie was waarbij de koning erin toestemde om Mussolini tot eerste minister te benoemen na een periode van tot dan toe ongekende straatterreur van fascistische bendes? Hetzelfde scenario herhaalde zich bij de verkiezingen in Duitsland. Het is hier niet de plaats om al te uitgebreid op de geschiedenis van Spanje, Italië en Duitsland in te gaan (hetgeen Kaplan trouwens ook niet doet). Het geeft ernstig te denken dat de «realist» Kaplan het fascisme op zo'n manier bagatelliseert en zelfs aanprijst als een mogelijke weg voor «instabiele landen».

PETER ZEGERS, Landsmeer
Dichters

In zijn artikel «Arme jonge dichters» (in De Groene van 5 mei) schrijft Joris van Casteren: «(…) die mindere goden, zoals de immer verongelijkte want door westerse uitgeverijen gepasseerde Epibreren-dichters». Als ik het goed begrijp zijn wij mindere goden, omdat we onze dichtbundels bij uitgeverij Passage uitbrengen. Passage is een landelijk distribuerende uitgeverij, inderdaad niet in Amsterdam gevestigd, maar in Groningen. Dat we dit doen is een bewuste keus: in tegenstelling tot veel «westerse» uitgeverijen is Passage een uitgeverij die bundels niet meteen verramsjt. Passage is ook een uitgeverij die zich sterk maakt voor de auteurs in haar fonds, dit weer in tegenstelling tot veel «westerse uitgeverijen». Voor ons en auteurs als Albertina Soepboer, Meindert Talma en Simon Vinkenoog reden om voor Passage te kiezen.

Het «door westerse uitgeverijen gepasseerd» zijn is een aperte leugen: zo kreeg ik van een «westerse uitgeverij» het aanbod mijn bundel Benzine daar uit te brengen, een dag voor ik hetzelfde aanbod van de uitgever van Passage kreeg. Ook zijn er in een behoorlijk aantal door «westerse uitgeverijen» uitgebrachte bloemlezingen verzen van mede-Epibrant Tjitse Hofman en mij afgedrukt.

De stelling dat we «immer verongelijkt» zouden zijn, ontlokt me niets dan een lachsalvo: onze optreedagenda is voller dan ooit, ook dit jaar staan we weer op het Lowlands-festival, Tjitse Hofman op Poetry International, we behoren tot de weinige Nederlandse dichters die van hun dichtwerk kunnen leven, we treden regelmatig in het buitenland op, onze website behoort tot de best bezochte literaire sites van het land, kortom, we zijn meer dan tevreden.

BART FM DROOG, Groningen

Aanvoerder Dichters uit Epibreren