Ingezonden brieven

Grrr

Julius Caesar

Van verscheidene onnauwkeurigheden in Martin van Amerongens Suetonius-achtige artikel Julius Caesar de Hun (De Groene van 8 maart), bijvoorbeeld dat wij tamelijk weinig weten over Caesar, wens ik er drie recht te zetten. Ze betreffen de moord op Caesar, waar al sedert 15 maart 44 v. Chr. misverstanden over bestaan. Ten eerste: Caesar is niet door ten minste dertig dolksteken (een schatting van Van Amerongen?) vermoord, maar door 23, althans volgens Suetonius. Daarvan bleek de tweede, in de borst, na lijkschouwing dodelijk geweest te zijn. In dit geval zou de eigenlijke moordenaar van Caesar niet bekend zijn, omdat we slechts weten dat Casca als eerste stiet, Brutus als laatste. Ten tweede: wanneer Van Amerongen Shakespeare even hoog aanslaat als Suetonius, dan zou hij als plaats van het delict niet ‘de trappen van het Forum’ genoemd hebben, maar, waarschijnlijk, het Capitool (derde akte, eerste scène). De historische plaats van het gebeurde moet echter in de tijdelijke behuizing van de senaat, bij het theater van Pompeius, geplaatst worden, de huidige Largo Argentina te Rome. Ten derde: Caesar zei uitsluitend bij Shakespeare ‘Et tu Brute’ (bij Burgersdijk: ‘Brutus, ook gij’), bij Suetonius echter in het Grieks: ‘kai su teknon’ (ook jij, mijn kind).


‘Wat wij over Julius Caesar denken te weten, ontlenen wij niet zozeer aan verantwoorde wetenschappelijke bronnen, maar voornamelijk aan de kunst (…)’, zegt Van Amerongen. Dat ben ik met hem eens.



Amsterdam,


DIEDERIK BURGERSDIJK