Grrr

Normen Henk en Piet van Os hebben gelijk als ze in hun essay in De Groene van 16 april meedelen dat ik een discussie over het opleggen van een gemeenschappelijk normen- en waardenpatroon door de politiek graag uit de weg ga. De fundamentele waarden van onze samenleving zijn in wetten verandkerd. In een multiculturele samenleving als de onze is het niet verstandig een set waarden en normen boven de anderen te stellen. Tolerantie ten aanzien van ieders normen, waarden en gebruiken dwingt dus tot een zekere terughoudendheid bij het onder woorden brengen van van gemeenschappelijke waarden.

Mijn huivering ten aanzien van dit onderwerp kan echter niet model staan voor de hele Nederlandse politiek, zoals de schrijvers suggereren. Het zijn vooral de liberale partijen die het overheidsdomein liever niet in morele richting willen uitbreiden. Ik vermoed dat er zowel bij de sociaal- democraten als bij de christen-democraten politici te vinden zullen zijn die de opvoedkundige stadspolitiek uit het Siena van 1330 wel zouden willen navolgen. Ook zijn er partijen die het streven naar een gemeenschappelijke moraal centraal stellen. De kleinrechtse partijen bijvoorbeeld met de Schrift als uitgangspunt. Overheden die gevoelens van chauvinisme opwekken, zoals auteurs propageren, en de gegroeide saamhorigheid gebruiken om deugdzaamheid te prediken hebben we tegenwoordig ook. Ze bevinden zich vooral in landen die tot voor kort communistisch waren.
Aanbevelenswaard is in dit verband het boek De cultuur van leugens van Dubravka Ugresic, de schrijfster die recentelijk geëerd werd met de Verzetsprijs van de Stichting 40-45.
Guikje Roethof, Tweede Kamerlid voor D66, Amsterdam
Zeep!
Het grachtengordelgehalte van uw twee artikelen Zeep! in De Groene van 16 april was wel erg hoog. Blijkbaar keken hier zes mensen die in hun gewone doen niet naar soap kijken op de manier waarop, naar ik aanneem, de rest van Nederland doet: namelijk samen. In vijf pagina’s wordt dan ook niet één keer verwezen naar de wezenlijke lol van soap, namelijk dat je erover praat. Jeanine en Ludo, Roos en Peer, het zijn personages die net wel of net niet lijken op de mensen in de eigen omgeving. ‘Een soort Daniel’, dat is de manier waarop we in een paar woorden iemand kunnen aanduiden - als onze gesprekspartners tenminste ook naar GTST kijken. De soap heeft heel wat bijgedragen aan de economie van onze typeringen.
Daan Bronkhorst, Amsterdam
Onbemind
Voor toneelspelers is het vaak heel lastig om te reageren op wat critici over hun werk schrijven. Je leest dan ook zelden ingezonden brieven van boze of gekwetste toneelspelers, want dat is niet bon ton. Twee van de weinige uitzonderingen waren afkomstig van Ingmar Bergman en Carol van Herwijnen, maar die gebruikten beiden hun vuisten in plaats van de pen.
Toneelcriticus Loek Zonneveld lijdt kennelijk zo zwaar onder dit gebrek aan weerwoord dat hij de afgelopen maanden nu ook geregeld zijn mede-critici onder handen neemt. De merkwaardig getinte gram die hij geregeld meent te moeten afscheiden, moet toch ergens een uitlaat hebben. Maar nu ook die methode geen reacties blijkt op te leveren, probeert hij een nieuw trucje uit: hij beoordeelt voor de verandering toneelspelers eens op hun persoonlijke instelling tijdens het spelen van hun rol.
Mij is dat overkomen in De Groen Amsterdammer van 16 april, waarin hij aan mijn spel meent te kunnen zien dat ik mijn 'best doe’ mijn 'verbazing te verbergen over het krankzinnigeninstituut’ waarin ik volgens hem 'blijk te zijn verdwaald’. Wanneer dat inderdaad te zien zou zijn geweest, had hij mij volgens de regels van zijn vak een slechte beoordeling voor het spelen van mijn rol moeten geven, maar die kans voor open doel laat hij bij uitzondering eens liggen.
Ik voel me verplicht de volgens mij zo eenzijdig voorgelichte lezers van De Groene Amsterdammer te laten weten dat ik mij als een vis in het water voel in de door Ivo van Hove zo intens geregisseerde voorstelling. Avond aan avond beleef ik er een bijzonder genoegen aan, en ik zal, wanneer jammer genoeg de succesvolle tournee moet eindigen op 24 mei, met grote tegenzin afscheid nemen van Mauriacs Onbeminden.
Hans Croiset, Vreeland