Grrr

Water Joost Vermeulen schetst in De Groene van 23 juli wel een heel somber beeld van de gevaren van grote tekorten zoet water in de nabije toekomst. Hij besteedt geen aandacht aan mogelijke oplossingen voor dit probleem en geeft argeloze lezers zo het gevoel dat de mensheid weer eens op de ondergang afstevent. Niet door goddelijk ingrijpen, het broeikaseffect of een atoomoorlog, maar door roofbouw op een belangrijke natuurlijke hulpbron. Een kleine relativering is wel op zijn plaats, zeker voor wat betreft de situatie in Nederland.

Ik weet niet veel van drinkwatervoorziening, maar ik wil best geloven dat het grondwater hier nog steeds de belangrijkste zoetwaterbron is. Dat is immers schoner dan rivierwater en kan daarom met minder kosten gezuiverd worden. Dat wil niet zeggen dat water van Maas en Rijn ongeschikt zou zijn voor de produktie van drinkwater. Natuurlijk zijn er grotere installaties nodig om rivierwater te zuiveren, en er zou ook een speciaal leidingnet nodig zijn om dat water te transporteren naar streken waar grondwater niet meer gebruikt kan worden. Dat vergt enorme investeringen, maar voor een volk dat de helft van zijn grondgebied door inpoldering op de zee heeft veroverd, moet die inspanning wel zijn op te brengen. De voorraad rivierwater is in elk geval onuitputtelijk.
Geen politicus zal zich populair maken met een voorstel voor zo'n megaplan, maar we mogen aannemen dat de problemen met het grondwater over een paar jaar in brede kring bekend zullen zijn. Ik maak me geen illusies over het tempo waarin dat zal gebeuren - het is immers al jaren bekend dat de varkensmest het grondwater in de zuidelijke provincies bedreigt en daar wordt ook niets tegen ondernomen - maar ooit zal de wal het schip keren. Misschien kan Vermeulen eens een andere Delftse hoogleraar vragen of er plannen voor nieuwe vormen van drinkwaterwinning zijn. Dat kan nog een mooi artikel opleveren. Amsterdam, NORBERT VAN BEMMEL
Paaslam Dat Martin van Amerongen thuis is in de wereldse literatuur over de heilsgeschiedenis verbaast me niet. Evenmin dat hij veelvuldig gebruik maakt van de Tale Kanaäns, hetgeen aardig past in zijn artikel ‘Neemt en eet’ over het Laatste Avondmaal van Leonardo da Vinci (De Groene van 30 juli). Maar hij geeft geen blijk van grote bijbelvastheid. Na lezing van zijn slotparagraaf over wat er op die dag zoal op tafel kwam, ontdekte ik dat hij de plank daarin een beetje missloeg. In de Evangeliën staat immers, zij het zijdelings, wel vermeld wat er tijdens het Laatste Avondmaal genuttigd en gedronken werd. Namelijk ongedesemd of ongerezen brood, het paaslam en wijn. De Synoptici (de drie eerste evangeliën) hebben het over het 'Pascha eten’, dat 'men gewoon was te slachten op de eerste dag van het feest der ongezuurde broden’ (Marcus 14:12; Lucas 22:7). Het stukje ongezuurd en derhalve keihard brood in de hand van de Verlosser en de Verrader zal dus gedoopt zijn in de vleesjus van het paaslammetje dat Leonardo da Vinci verzuimd heeft op zijn schilderij te laten serveren. Dit zou wel eens de soep hebben kunnen zijn waarover Martin van Amerongen het heeft; hij heeft immers gelezen 'dat drie van de vier evangelisten spreken over een schotel waarin een bete broods gedoopt’. De uitzondering Lucas vermeldt namelijk alleen 'de hand van hem die Mij verraadt, is met Mij aan tafel’.
Het kan natuurlijk dat Da Vinci opzettelijk het paaslam heeft weggelaten omdat op een christelijke afbeelding van het Laatste Pésach Onze Lieve Heer in symbolische zin zelf dat paaslam zou hebben belichaamd. Dat is echter paulinisch. Pas na de ondergang van de Tempel verdween het Pésach. Het woord 'slachten’ duidt er evenwel op dat een (misschien wel haastig aan het spit gebraden) lammetje op het menu heeft gestaan, overeenkomstig de bij Martin van Amerongen toch wel enigszins bekende oudtestamentische aanwijzingen, zoals vermeld in de boeken Exodus, Leviticus en Deuteronomium. En wat niet onwaarschijnlijk is, ook marór, bittere groenten.
Trouwens, volgens die traditie hadden Jezus en zijn volgelingen dan ook niet zittend (zoals op het beroemde doek van Da Vinci) of lui aanliggend aan tafel (zoals bij Marcus 14:18), maar staande en haastig het Paasmaal moeten nuttigen, op die manier de vlucht uit Egypte symboliserend (zie Exodus 12). Lisse JOH. DIEPRAAM
Arnie Arnold Schwarzenegger, zo lees ik in De Groene van 23 juli, bereidt zich voor op het presidentschap van de USA. Weet De Groene niet dat je, om president van dat land te kunnen worden, op Amerikaans grondgebied moet zijn geboren? Is Oostenrijk deel van de USA? En zijn er geen zinniger onderwerpen? Het niet vervolgen van Neelie Kroes, de gouden handdrukken, het graaien in de salarispotten (Nordholt, Testa), het graaien op de beurs tegenover de gevraagde loonmatiging, en de houding van de 'socialist’ Kok in dezen, enzovoort. Amsterdam, H.C. LABRIE