Grrr

Leon de Winter Ben ik slimmer dan Xandra Schutte (in De Groene van 10 januari) omdat ik wel snap dat Leon de Winter met Zionoco beoogde opnieuw - na Kaplan - een magistrale pastiche van stereotiepe jiddischkat te schrijven? Doorlopend lag ik in een bult tijdens het lezen. Zionoco is geestig en relativerend. Natuurlijk is de hoofdfiguur onmogelijk, want hij is een groteske metafoor. De literaire kritiek in Nederland is zo beroerd dat niemand de verwijzing naar het Soetendorp-syndicaat heeft opgemerkt. En zo meer.

Het boek gaat intussen over iets heel anders. ‘Hoor Israel’, kllinkt steeds door het hele boek heen. Met al zijn grappen komt De Winter tot de essentie van de joodse traditie. Dit prachtige boek was meer waard dan een pagina onbegrip van Schutte. Amsterdam, LEO JACOBS
Heiner Muller In zijn enthousiasme over Heiner Muller en zijn teleurstelling over de vermeende geringe aandacht in de media omtrent diens overlijden, schrijft Loek Zonneveld in De Groene Amsterdammer van 10 januari dat op The Independent na de Britse kranten massaal zwegen. Dat is nonsens. The Guardian had op 1 januari (de Britse kranten verschijnen gewoon op zulke 'feestdagen’) een gedegen necrologie, terwijl The Times een dag later kwam met een uitgebreide nagedachtenis aan deze 'outstanding challenger to the twin orthodoxies of Marxist and bourgeois theatrical and intellectual traditions in Germany’. Ook de vierde kwaliteitskrant, The Daily Telegraph, heeft Muller niet vergeten. Of doelt Zonneveld op de tabloids? Amsterdam, PATRICK VAN IJZENDOORN
Identificatieplicht 1 In De Groene Amsterdammer van 29 november wordt geklaagd over de extreem hoge boete voor wie weigert te voldoen aan de identificatieplicht. De realiteit gebiedt daarbij op te merken dat de schade voor de weigeraars sterk wordt overtrokken. Wie dit jaar met het straftarief van zestig procent te maken had en niet voor een verplichte aanslag inkomstenbelasting in aanmerking komt, doet verstandig volgende maand een T-biljet voor de inkomstenbelasting 1995 in te vullen. Hierna zal de belastingdienst de te veel ingehouden loonheffing als inkomstenbelasting restitueren. Men heeft natuurlijk wel renteverlies en ook is er nadeel voor wie bescheiden bijverdiensten had die anders buiten heffing zouden zijn gebleven. Maar voor principes moet men (vind ik) wat overhebben. Pijnacker, HARM MOBACH
Identificatieplicht 2 Na bijna een jaar strijd tegen de wet op de identificatieplicht (WID) kon Max Arian in De Groene Amsterdammer van 17 januari eindelijk verhalen van enkele overwinningen. Een baas die persoonlijk de financiele gevolgen voor zijn joodse werknemer op zich neemt, en een rechter die het antidiscriminatiewerk en migrantenwerk als achtergrond voor de weigering van (ondergetekende) twee werknemers begrijpelijk acht en daarom de werkgever berispt.
De principiele weigeraars is het echter niet te doen geweest om een gelijk vanwege persoonlijke omstandigheden. Hun achtergrond zou slechts als illustratie moeten dienen voor al die andere mensen die puur uit solidariteit en maatschappelijk verantwoordelijkheidsgevoel niet mee werken aan deze slechte wet. Een wet waarbij de ene mens de andere moet verklikken. Een wet die noodzakelijk is om de volgende, nog onmenselijker wet mogelijk te maken: de koppelingswet.
Waar blijft de baas die zegt: 'Uw strijd is mijn strijd - mijn loon is uw loon’? En die in Den Haag protesteert dat hij deze wet moet uitvoeren als verlengde arm van justitie? Waar blijft de vakbond die mensen met gewetensbezwaren steunt? Waar blijft de rechter die de wet veroordeelt als zijnde in strijd met internationale verdragen? Waarom wachten op een lange weg naar het Europese hof?
Pas wanneer Max Arian daarover kan berichten is er sprake van een werkelijke overwinning en kunnen wij opgelucht ademhalen. Overigens hulde aan De Groene Amsteredammer die als opinierend weekblad de strijd blijft volgen en daarmee ook beinvloeden. Alkmaar, LIDWIEN DIVENDAL JOSE DRIESSEN
Zuiveren Daphne Meijer doet in het kerstnummer van De Groene verslag van de pogingen van het Cidi, opperzedenmeester van Nederland, onze woordenboeken te zuiveren. Op verzoek van het Cidi legt de uitgever van De taal van Haaksbergen 'nu een inlegvel in het woordenboek met de tekst dat deze uitdrukkingen kwetsend zijn’. Stompzinniger kan het niet: het is niet voldoende dat men de vermelde uitdrukkingen onsmakelijk vindt, men wordt er ook nog even op attent gemaakt dat men zich gekwetst dient te voelen.
Een aantal jaren geleden was Van Dale al ten offer gevallen aan het fanatisme van het Cidi. Ik prijs mij gelukkig een editie van Van Dale te bezitten waar het Cidi of welke zuiveraar dan ook nog niet met zijn vingers aan heeft gezeten. Van een goed woordenboek verwacht ik dat ik er de zegswijzen, de vloeken, de spreekwoorden en alle karakteristieke uitdrukkingen in kan vinden die in de samenleving worden of werden gebezigd. Of die uitdrukkingen en woorden beledigend en kwetsend zijn voor mij, voor mijn familie, mijn ras, mijn groepering, mijn partij interesseert mij niet.
Een woordenboek is er niet om mij, het Cidi, de Bond tegen het Vloeken, de EO, het Humanistisch Verbond, een kerkgenootschap of een politieke partij te sparen of te behagen. Want vandaag zijn het enkele zuiveraars van het Cidi die, wellicht met de beste bedoelingen, niet van woordenboeken kunnen afblijven, morgen willen anderen alle vloeken verwijderen en overmorgen staan kuisheidsridders gereed om al datgene te schrappen wat volgens hen naar pornografie zweemt.
Ik heb op de HBS gezeten in de tijd dat er op last van de Duitse bezetter bladzijden uit de schoolboeken werden verwijderd; woordenboeken bleven gespaard. Nu zijn het woordenboeken, morgen zijn het encyclopedieen of historische studies waar ons via een inlegvel verteld gaat worden wat wij moeten vinden van allerlei feiten uit de historie, zoals de paus ons wilde vertellen wat wij van Galileo Galilei moesten vinden. Dit soort scherpslijperij leidt uiteindelijk tot een klimaat waarin boeken zullen worden verbrand. Rijswijk, ALEX VELDHOF