Guinee krijgt ebola er nu wél onder

Conakry – Groot alarm. Op 14 februari meldde Guinee dat er opnieuw een geval van ebola was geconstateerd. De oorzaak bleek de begrafenis van een 51-jarige verpleegkundige, in het dorp Gouécké. Ze was gestorven aan ebola en van daaruit ging de verspreiding richting N’zérékoré, de dichtbevolkte hoofdstad van de provincie Guinée Forestière op maar dertig kilometer afstand.

Zeven jaar geleden begon in ditzelfde gebied de dodelijkste ebola-epidemie uit de geschiedenis, die aan meer dan elfduizend mensen het leven kostte. Deze keer liep het anders en vooral beter.

Om te beginnen was er een zeer snelle lokale respons. Dat kwam doordat de gezondheidsautoriteiten – in tegenstelling tot 2014 – nu wél wisten waar ze mee te maken hadden. Binnen een dag waren er gezondheidswerkers ingevlogen die testkits meenamen en behandelcentra opzetten.

Het tweede grote verschil: er was toen geen vaccin tegen ebola, nu is dat er wel. De Amerikaanse firma Merck ontwikkelde het vaccin rvsv-zebov, waarvan de Wereldgezondheidsorganisatie (who) er elfduizend in voorraad houdt op het hoofdkantoor in Genève. Die werden op 20 februari op een vliegtuig naar de hoofdstad Conakry gezet; van daaruit ging het op transport met het wfp (World Food Program). Elfduizend vaccins landden op 21 februari op het zanderige landingsbaantje van N’zérékoré, zeshonderd kilometer landinwaarts. Over de weg had dat drie dagen geduurd.

Het vaccineren ging volgens de zogenaamde ring-methode. Het betekent: eerst de mensen die in direct contact zijn geweest met de zieke (gezondheidswerkers en familie), en daarna de contacten van die contacten.

Maar ook Guinée Forestière, vrijwel zonder internet maar met mobiele telefoons, is bekend met het verschijnsel ‘we begrijpen niet wat het is en dus verzinnen we maar wat’. En dat uit zich in verzet tegen het beveiligd weghalen van overledenen (begin april waren er twaalf doden) en angst voor vaccinatie. Voor het eerste belegden vertegenwoordigers van de who, het Rode Kruis en andere hulptroepen, plus de autoriteiten in Guinee uitgebreide consultaties met de bewoners van Gouécké, om uit te leggen wat ze deden en waarom. De minister van Gezondheid, generaal Remy Lamah, en andere hoge omes lieten zich ter plaatse en publiekelijk inenten tegen ebola.

Het heeft gewerkt. Nog even en Guinee is weer ebola-vrij. En die elfduizend ingevlogen vaccins zitten in de armen van de ‘Forestières’. Iets beter beveiligd tegen de helaas onvermijdelijke volgende golf.