Hamas kiest noodgedwongen voor vrede met Fatah

Gaza – Keer op keer is het geprobeerd, keer op keer is het mislukt, maar deze keer is de kans op een verzoening tussen de Palestijnse bewegingen Hamas en Fatah rooskleuriger. Wat zou zo’n verzoening brengen? Een rolverdeling waarin Fatah verantwoordelijk wordt voor de civiele zaken in Gaza en Hamas voor de militaire? Een feitelijke opdeling van de minuscule Gazastrook in twee Palestijnse microstaatjes? Of komt het onmogelijke nu toch in zicht: vrede tussen Israël en de Palestijnen?

Hamas regeert Gaza sinds de oorlog met Fatah in 2007. Het is een ramp geworden. De Israëlische blokkade, drie destructieve oorlogen met Israël, het schreeuwende gebrek aan elektriciteit, water en gezondheidszorg (grotendeels door een beslissing van Abbas), het groeiende isolement in de Arabische wereld, de val van de Moslimbroederschap in Egypte en het wanbeleid van Hamas zelf hebben hun effect niet gemist: armoede, werkloosheid, wanhoop. Het is een wonder dat Gaza überhaupt nog bestaat. Het besluit van Hamas om de breuk te helen met Fatah, de beweging van de Palestijnse president Abbas, is dan ook ingegeven door zelfbehoud. Aangemoedigd door de Egyptische president Al-Sisi hebben de nieuwe Hamas-leiders Ismail Haniyeh en Yahya Sinwar begrepen dat het roer om moet. Zelfs Mohammed Deif, leider van Hamas’ gewapende tak, de Al-Qassam Brigades, wil verzoening. Egypte heeft Israël bezworen de leiders van Hamas met rust te laten omdat ze oprecht de breuk willen helen. Zelfs de regering-Trump juicht het verzoeningsproces toe.

Hamas’ eerste vredelievende gebaar bestond uit het aanbieden van excuses aan achthonderd Fatah-gezinde families in Gaza die zwaar hadden geleden tijdens de laatste oorlog en nog geen enkele hulp hadden gekregen. Honderd families hebben nu schadeloosstelling ontvangen. Het geld daarvoor was in de Golfstaten bijeengebracht door een oude Fatah-rivaal van Abbas, Mohammed Dahlan, wiens bloed ook de vorige Hamas-leiders wel konden drinken. Dahlan zal zeker een hoofdrol blijven spelen in het verzoeningsproces. Dat hij Abbas wil opvolgen als Fatah-leider heeft hij krachtig ontkend.

Vorige week kreeg Gaza bezoek van een delegatie van de Palestijnse Autoriteit onder leiding van premier Hamdallah. De Israëlische premier Netanyahu blijft argwanend. Hij wil dat een Palestijnse eenheidsregering Israël erkent, Hamas ontwapent en de banden met Iran verbreekt. Abbas heeft nagenoeg hetzelfde geëist. De grote vraag is nu of Hamas bereid is die prijs voor zijn overleving te betalen.