POPMUZIEK

Harde tijden

Sam Baker

Wie Sam Baker voor het eerst hoort, heeft vooral het gevoel dat er iets niet klopt. Aan zijn timing, zijn dictie, aan de manier waarop zijn zang zich verhoudt tot de muziek en tot de zangeres die meezingt. Het is alsof Baker ze niet hoort, en zichzelf ook niet, waardoor hij steeds iets te laat invalt, en zingt met een trage lijzigheid. Sam Bakers muziek speelt zich af in een universum waar referenties tekortschieten. Natuurlijk, het wekt geen enkele verbazing dat deze man uit Texas komt, en vergelijkingen met singer-songwriters als Townes van Zandt liggen voor de hand. Maar zoals Baker zijn verhalen vertelt – want zijn zingen is praten, op geen enkel moment iets anders dan dat, hij haalt nooit uit, hij valt hooguit even stil voor hij vervolgt – zo vertellen weinig anderen ze.
Zijn onlangs verschenen derde album Cotton speelt zich nadrukkelijk af in het verlengde van de twee voorgangers, tot en met de kale vormgeving van het hoesje, vol wit. Het is het derde deel van zijn trilogie, meldt zijn website, waarmee Baker zijn muzikale loopbaan eindig lijkt te verklaren. Hij debuteerde met Mercy dan ook ongekend laat: op zijn vijftigste. De muzikant die nooit de bedoeling had muzikant te worden, dat is hij. In 1986 zat Baker in Peru in een trein die werd opgeblazen door het Lichtend Pad. De andere passagiers in zijn wagon overleefden het niet, Baker ternauwernood. Hij had bijna een decennium nodig om lichamelijk te herstellen, en hield er onder meer een sterk verminderd gehoor en een permanente luide piep in zijn oren aan over. Naar eigen zeggen had hij vooral nog de behoefte iets te doen dat zin had, en zin gaf ‘in een soms zinloze wereld’.
Dat werd verhalen vertellen, en dat doet hij nu al drie prachtige albums lang, in een afgemeten taal zonder lyriek, zelfs op de momenten van vreugde: ‘Before the sun/ Before the heat/ Before we untangle/ From our sheets/ Before this summer day unfurls/ Pretty world.’
In het meesterlijke Odessa beschrijft hij het leven van een rijkeluiskind dat met de Corvette van zijn vader een meisje doodrijdt. Op het eind van het nummer is de hoofdpersoon een oude man. ‘Well he’s an old man now/ Lives on his dead Daddy’s place/ Never took a wife, gonna die without a trace/ You see he loved the girl who was pinned in the ’Vette/ He talks to her everyday/ Her face was blood and diamonds/ He remembers her that way.’
De tekst wordt ingeluid door enkele regels uit de klassieker Hard Times, gezongen door zijn zus. Exact zo klinkt Baker met zijn hese rauwe stem, wat hij ook zingt: als de man die weet wat het zijn, harde tijden.

Sam Baker speelt 16 september in de Oosterpoort (Groningen), 17 september in de Effenaar (Eindhoven), 18 september in de Bosuil (Weert), 19 september in Paradiso (Amsterdam) en 20 september in Roepaen (Ottersum)