29 augustus 1947 – 19 maart 2013

Harry Reems

Hij wilde dolgraag Hollywood-ster worden, maar Harry Reems werd wereldberoemd als Doctor Young in de pornoklassieker Deep Throat. De rol werd het hoogtepunt van zijn carrière als pornoster, maar maakte hem rijk noch gelukkig.

Hardporno in extremis die onbelemmerd kan worden aanschouwd via het internet is uiteraard niet zonder slag of stoot de huiskamers binnengedrongen. Het startschot voor deze ontwikkeling kwam uit Amerika met de vertoning van Deep Throat, in 1972. Nu geldt het als cult, maar veertig jaar geleden leidde deze eerste ‘serieuze’ pornofilm tot een wereldwijd schandaal. De scènes waarin de zwaar behaarde Doctor Young en patiënt Linda Lovelace twintig minuten lang zuchtend van genot orale seks hebben (Lovelace: ‘How would you feel if your balls were in your ear?’ Young: ‘Then I could hear myself coming!’) doen nu hilarisch aan, maar in de jaren zeventig zorgden deze beelden voor rode konen, strafvervolging en verhitte politieke discussies.

Wie een taboe doorbreekt, treft een zwaar lot. Aan Harry Reems kleefde, ondanks zijn aspiraties om een echte Hollywood-acteur te worden, altijd de status van de eerste mannelijke pornoster ter wereld. Met zijn dood vorige week blijft hij forever young – een viriele kerel met een open overhemd, een forse snor en een dikke krullenbol die een patiënt met zijn therapeutische behandeling af helpt van haar seksuele frustraties.

Het was begin jaren zeventig slechts een kwestie van tijd voordat de ontluikende losse zeden ook zouden worden bevredigd met een bioscoopfilm voor het brede publiek. De seksuele bevrijding werd immers al jarenlang bejubeld in de pop­muziek en omgezet in daden – tijdens het Woodstock-festival in 1969 dansten hippies onder invloed van drugs naakt op trommelritmes en bedreven pubers de liefde onder de blote hemel. Maar de daad expliciet centraal stellen op het witte doek bleek net even anders te liggen. Erotische films bestonden wel maar waren schmutzig en alleen te zien in obscure bioscoopjes. Een groep producenten besloot een pornofilm te maken met een heuse plot en met humor, bestemd voor de ­normale bioscoop. De film werd met een budget van 25.000 dollar in zes dagen geschoten in Miami. Harry Reems rolde er toevallig in. Hij werkte op de set als lichtman. Toen de acteur voor Doctor Young niet kwam opdagen aarzelde hij niet om de uitnodiging ‘we nemen de man met de dikke snor’ van regisseur Gerard ­Damiano aan te nemen. ‘Ik speelde de sterren van de hemel’, zei Reems later trots in een interview.

Reems, in 1947 geboren als Herbert Streicher in een arm joods gezin, had in New York al acteurservaring opgedaan op het toneel in het alternatieve off-off-Broadway-circuit en voor de camera’s van diverse erotische B-films. Bovendien bezat hij een geschikt lichaam, want hij had zich, zoals hij zelf zei, tijdens zijn opleiding bij de marine van een verlegen pukkelige jongen met een te grote neus ontpopt tot een gespierde toffe peer. Seksuele frustraties, waar zijn tegenspeler Linda Lovelace aan leed, had hij niet. De dokter die hij speelde wilde zijn patiënte graag leren hoe zij een orgasme kon bereiken door het stimuleren van de clitoris diep in haar keelgat.

De film werd in Amerika meteen een kaskraker. Pas twee jaar later brak de pleuris uit. De federale overheid stelde de acteurs, producenten, bioscoopexploitanten en distributeurs verantwoordelijk voor de gevolgen van de film voor de samenleving: de verspreiding van obsceniteit. Reems werd gearresteerd door de fbi. De rechtszaak die volgde, bracht heel progressief Amerika in rep en roer. Onder de kop The Anti-Freedom Conspiracy voerde The New York Times campagne tegen de aanklacht. Want als dit vonnis doorgaat, is ‘geen acteur, geen schrijver en geen kunstenaar in dit land nog veilig’. In Hollywood gingen Jack Nicholson, Warren Beatty en Jane Fonda met de pet rond om de kosten voor de advocaat te betalen. Reems en de andere acteurs waren ondanks hun roem armlastig. Voor zijn rol ontving hij een salaris van slechts tweehonderd dollar. Dat is tragisch in het licht van de winst – ruim driehonderd miljoen – die de film opbracht na de rechtszaak en de politieke herrie.

Net als Linda Lovelace werd Reems rijk noch gelukkig. Hij bleef hangen in het pornofilmcircuit waarvoor Deep Throat de weg bereidde. De film bleek tevens het hoogtepunt van zijn carrière. Wie kent nu nog de ruim honderd pornofilms met titels als Forced Entry, The Devil in Miss Jones of The Altar of Lust waarin hij grote rollen speelde? Voor de rol van coach in de film ­Grease werd hij geweigerd vanwege zijn verleden. Gefrustreerd raakte hij zwaar aan de drank en trok zich terug uit de filmwereld. Een rehab in een afkickkliniek en de bekering tot God – een klassiek Amerikaanse Werdegang – brachten hem weer met beide benen op de grond. ‘I put God in first position, not me’, zei hij in 2006, ‘because anything I had ever done almost killed me.’

Toen de film in 2005 door Inside Deep Throat – een documentaire over de cultstatus – opnieuw in de belangstelling kwam, verdiende Reems inmiddels de kost als keurige makelaar (zonder snor) in Utah, waar hij tot aan zijn dood samen met zijn vrouw woonde. De film leeft voort als een van de grondvesten van de porno-industrie. En als een begrip bij onderzoek naar misstanden: in het jaar dat de film uitkwam doopten de journalisten Woodward en Bernstein hun beroemde anonieme bron in het Watergate-schandaal ‘deep throat’.

Wie kent nu nog de ruim honderd pornofilms met titels als Forced Entry en The Devil in Miss Jones waarin hij speelde?