Heel verstandig van van mierlo

Eindelijk. Van Mierlo stelt een daad. Hij houdt het nu eens niet bij sympathieke maar vage filosofietjes die nergens toe leiden, nee, onze minister van Buitenlandse Zaken gaat ergens heen: naar het Orient House, het informele bureau van de Palestijnen in Oost-Jeruzalem. Weliswaar zijn vele politici daar al op bezoek geweest, maar plotseling is het in Nederland en Israel een kwestie geworden. In een Israelische krant werd gesuggereerd dat de politie de Nederlandse vertegenwoordigers wel eens hardhandig van die beladen plek weg zou kunnen houden. Minister-president Peres vroeg zich op een persconferentie desgevraagd af waarom al die Europese politici toch zo nodig de publieke opinie in Israel tot woede moeten drijven en politici van VVD en CDA waren er in Nederland snel bij om Van Mierlo ter verantwoording te roepen. Een kleine meerderheid van de Tweede Kamer schijnt zelfs tegen dat bezoek aan de Palestijnen in Jeruzalem te zijn.

Het is goed dat Van Mierlo nu eens voet bij stuk houdt. Want om wie gaat het eigenlijk als Peres het over de publieke opinie in Israel heeft? Om rechts-extremistische Israeli’s die al maanden demonstratief tegenover het Orient House kamperen omdat ze tegen een Palestijnse aanwezigheid in Jeruzalem zijn? Zij zijn ongeveer van hetzelfde type groot-nationalist als de moordenaar van Rabin en zijn trawanten. Misschien dat een Israelische premier ook met dit soort mensen rekening moet houden, maar er gelden ook andere argumenten.
Daarover had Van Mierlo wel iets duidelijker kunnen zijn. Het is niet voldoende wanneer hij zich verschuilt achter Europese afspraken of coalitiepartner VVD ervan beschuldigt bezig te zijn met een nummertje image-beschadiging als zij hem een olifant noemen die door de porseleinkast gaat. Er zijn ook serieuzere critici die vinden dat een dergelijk bezoek pas aan de orde is als eerst het vredeproces zich heeft geconsolideerd en andere moeilijke punten zijn opgelost, want dan pas heeft het zin Jeruzalem aan de orde te stellen.
Dit is een gevaarlijke redenering. Jeruzalem wordt elke dag aan de orde gesteld, als door moslims bewoonde gebouwen door joodse ijveraars worden opgeeist, als de Israelische nederzettingen zich op het gebied van Groot-Jeruzalem blijven uitbreiden, als de stad meer en meer van het Palestina-in-opbouw (Gaza en de Westelijke Jordaanoever) wordt afgesloten en elke Palestijnse aanspraak op enige vorm van zeggenschap in Oost-Jeruzalem met enorm krakeel wordt beantwoord. Daarom is het goed als westerse politici metterdaad laten zien dat ze van mening zijn dat ook Palestijnen wel degelijk iets te zoeken hebben in Jeruzalem en dat een oplossing voor die stad alleen maar naar een later tijdstip kan worden verschoven als alle opties open blijven.
De rechtse demonstranten voor het Orient House zijn het daar natuurlijk niet mee eens en Peres durft ze niet af te vallen. Maar als het ons om meer gaat dan goede zakelijke contacten met Israel, namelijk om een werkelijk perspectief op vrede, dan is zo'n beleefdheidsbezoek aan Orient House een belangrijke en verstandige stap.