Heer bolk

Relaxte trui met v-hals, ribfluwelen broek, soepele instappers van Italiaanse snit: Frits Bolkestein had een ware metamorfose ondergaan toen hij afgelopen zaterdagavond aantrad voor een live-uitzending van De Hoeksteen, een praatprogramma op A2, het kwaliteitsnet van de hoofdstedelijke lokale televisie. Op papier was het een spannend evenement: de lokale televisie van Amsterdam, voortgekomen uit het krakerswezen, behoort van oudsher het anarcho-republikeinse volksdeel toe. Het beloofde dus een krachtmeting van formaat te worden in de kleine rokerige studio van De Hoeksteen aan het Rembrandtplein, die dan ook tot de nok toe was afgeladen.

Gespreksstof te over: Kofi Annan was die avond nog steeds aan het onderhandelen met Saddam Hoessein, de Derde Wereldoorlog kon ieder moment uitbreken, en Bolkestein zou wel eens het vuur na aan de schenen kunnen worden gelegd op grond van zijn vroegere inspanningen als staatssecretaris van Buitenlandse Handel ten dienste van de economische versterking van het regime van de ‘slachter van Bagdad’.
Wie dergelijke hooggespannen verwachtingen koesterde over Bolkesteins bezoek in het hol van de leeuw kwam echter bedrogen uit. Zelfs door de ingehuurde spreekstalmeesters van zijn campagnecircus pleegt Bolkestein nog kritischer te worden ondervraagd. Zelden maakte een tv-interviewer het zijn gast makkelijker dan de dienstdoende presentator van De Hoeksteen. Deze plooide zich zo gewillig naar de inzichten van Bolkestein dat de laatste tussen de bedrijven door informeerde of de presentator soms ook van VVD-huize was. Waarom keert Bolkestein zich niet veel feller tegen het gedachtengoed van de Socialistische Partij? wilde de interviewer weten, in de kennelijke overtuiging dat de knekelvelden van de Chinese Culturele Revolutie voornamelijk op het conto moeten worden geschreven van Jan Marijnissen en Remi Poppe. Bolkestein, overweldigd door zoveel morele steun uit onverwachte hoek, beperkte zich tot diplomatieke vriendelijkheden richting het beschuldigde duo. Ook een open kans die de presentator aanreikte om korte metten te maken met minister Pronk, die zich in Kaboel ten faveure van de Taliban zou hebben uitgeproken, bleef onbenut. Het fundamentalistische regime van Afghanistan, aldus Bolkestein, bestaat uit 'behoorlijk onmogelijke mensen’, maar ja, in de islamitische wereld wordt de vrouw 'nu eenmaal traditioneel onderdrukt’. 'Bovendien ben ik persoonlijk een voorstander van het cultuurrelativisme’, aldus Bolkestein, die erop wees dat democratie nu eenmaal dun gezaaid is op deze wereld. 'Zelfs Japan is niet echt een democratisch land.’
Vervolgens kwam de mogelijke Operation Desert Storm(II aan de orde. De Hoeksteen-man vond het maar mager, dat ene fregat dat Paars had afgestaan aan de VN-krijgsmacht. Kon het niet wat heroãscher? wilde hij weten. Bolkestein sprak sussende woorden. Saddam was inderdaad 'een buitengewoon onaangename dictator’, aldus de VVD-leider, maar Europa deed er beter aan het echte werk aan de Amerikanen over te laten. In plaats van te informeren waarom Bolkestein in 1983 toch enthousiast de handen had geschud van deze buitengewoon onaangename dictator en een handelsakkoord met Saddam was overeengekomen, knikte de Hoeksteen-presentator instemmend. Bolkestein wilde het er toch niet geheel bij laten zitten en vertelde vervolgens dat de Nederlandse regering in het kader van de nieuwe spanningen in de Golf een partij gasmaskers had geleend aan het bedreigde Israelische volk.
Daarmee was het interview wat betreft Saddam Hoessein over en begon het polemische sluitstuk van de ontmoeting. De presentator kwam met de volgende trouvaille: in een televisiespot voor de Amsterdamse VVD in het kader van de komende gemeenteraadsverkiezingen treedt de liberale Ajacied Ronald de Boer op in zijn eigen cafÇ. Aan het eind van de spot serveert de voetballende VVD'er een blaadje pils. Zulks is in het geheel tegenstrijdig met artikel 20 van de Reclamecode, zo onthulde De Hoeksteen. Dat artikel verbiedt iedere reclameuiting waarbij een directe link wordt gelegd tussen alcolholgebruik en sport. De firma Heineken, zeer geãnteresseerd in reclame via sporthelden, zou al jaren tevergeefs tegen dit artikel hebben gestreden. 'De VVD heeft de Chinese muur in de reclame tussen alcohol en sport in ÇÇn klap naar beneden gehaald.’ Maar ook nu kwam Bolkestein ongeschonden uit de strijd. 'Het was alcoholvrij bier’, antwoordde hij ad rem. Daarna wilde hij kwijt dat het hoogstens ging om 'een pekelzonde’: 'Wij liberalen zijn breed van opvatting.’
Als een triomferend veldheer genoot Bolkestein na afloop van het gesprek nog even na in de studio, alwaar zijn plaats achter de microfoon inmiddels was overgenomen door een acrylverf-kunstenaresse uit Mexico, die hij na afloop van het gesprek van harte feliciteerde met de uitzending. Opgetogen verliet Bolkestein het pand. Het hoeft geen verbazing te wekken als hij vanaf nu - net zoals PvdA-kamerlid Rick van der Ploeg - een vaste gast wordt van De Hoeksteen.