Heer bolk skunk in papendal

Misschien lag het aan het extreem hoge THC-gehalte van de nederskunk die ‘s avonds grif van de hand ging in de bar tijdens een verbroederend bacchanaal tussen pers en politiek. Of misschien was het de opwinding over de zestigste verjaardag van de vorstin, die een paar kilometer verder, in het Kröller Müller-museum, haar koninklijke collegae trakteerde op een lunch en een fluitconcert. In ieder geval was de partijvergadering van de VVD in hotel-sportcomplex Papendal afgelopen weekend behoorlijk aan de psychedelische kant.

Ten eerste was daar natuurlijk de wonderbaarlijke zwaai naar links die onder bezielende leiding van de diverse VVD-afdelingen tot stand kwam. Robin Linschoten, voorzitter van de programmacommissie, keek als een kleine jongen die net streng is berispt voor het martelen van zijn marmotten toen de VVD'ers zich in gloedvolle sociale betogen hard maakten voor de handhaving van het minimumloon en tegen het onttakelen van de WAO. Onder aanvoering van Zalm ging de top van de VVD in de wandelgangen van Papendal na de ‘sociale revolutie’ over tot het aanheffen van de Internationale. Jorritsma (wier vocale bijdragen aan de VVD-campagne overigens voor heel wat meer geluidsoverlast zorgen dan die hele vijfde baan van Schiphol), Dijkstal en Zalm zongen vol overtuiging en tekstvast mee. Alleen Bolkestein stond er een beetje besmuikt bij te playbacken.
Voor de leden van de parlementaire pers was de zwaai naar links reden tot grote wanhoop. Het spartaanse regime in Papendal (geen minibar op de kamer, suppoosten die zich ontpopten als strenge jeugdherbergpapa’s) was al reden voor de nodige klachten, en nu ging de VVD ook nog eens over tot het opruimen van de laatste restjes partijtwist die de campagne nog enigszins interessant hadden kunnen maken. 'Waar moeten we de komende maanden in godsnaam over schrijven?’ riep een doorgewinterde parlementaire journalist vertwijfeld uit. 'Nu is er helemaal geen verschil meer tussen de partijen.’
Het partijcongres was sowieso een demonstratie van vervreemding tussen de VVD-top en de achterban. De diverse afdelingen van de liberale volkspartij bleken de afgelopen jaren een totale transformatie op het gebied van sociaal bewustzijn te hebben doorgemaakt. Het had zelfs niet veel gescheeld of de VVD was per amendement overgegaan tot het verbieden van de jacht, inclusief die door leden van het koninklijk huis. Het had allemaal een hoog D66-gehalte. Alleen na driftige instantlobby’s van de kant van het partijbestuur wist men te voorkomen dat dit voorstel voor aanpassing van de faunawet werd aangenomen.
Het honderste partijcongres van de VVD kreeg helemaal surrealistische trekjes toen een groep boze boerinnen twintig kleine varkens losliet in de zaal, uit protest tegen de inkrimping van de varkensstapel op last van VVD-minister Van Aartsen. Een van de varkentjes, Frits geheten volgens het vrolijke strikje dat om de nek zat, belandde paniekerig knorrend in de armen van VVD-voorzitter Hoekzema, die er eerst wat ongelukkig naar keek en het ten slotte liefkozend tegen zijn wangen duwde. De boze boerinnen gingen er na gedane zaken weer vandoor, maar de varkens bleven achter. Ze werden door het Papendal-personeel in een kamer gedreven, in afwachting van de heren van de veterinaire dienst. De strenge orders van minister Van Aartsen ter bestrijding van de varkenspest werden door de liberalen straal genegeerd. In feite zou het hele VVD-congres in quarantaine moeten, totdat was uitgezocht uit welke al dan niet besmette gedeelten van het land de protestvarkentjes waren gehaald. Een tijdje geleden werden de leden van de Achterhoekse rockformatie Normaal er nog van beschuldigd dat ze de varkenspest hadden verspreid tijdens hun benefietconcerten ten bate van getroffen varkensfokkers. Sommige VVD'ers profeteerden al met schrik in het hart verhalen in De Telegraaf, met koppen als 'VVD verspreidt varkenspest’. Die vrees bleek ongegrond, al was Telegraaf-commentator Kees Lunshof behoorlijk geïrriteerd over de eindeloze duur van de vergadermarathon.
Frits Bolkestein is sinds zaterdag officieel lijsttrekker van de VVD bij de Tweede-Kamerverkiezingen. Hij vierde dat met een speech tot het congres die helemaal strak stond van partijpolitiek patriottisme. Paars is geheel VVD-gestuurd, zo vertelde Bolkestein, die hoog opgaf van het 'sociaal-liberale’ karakter van zijn partij. Maar kennelijk had ook hij geen rekening gehouden met de linkse revolutie die even eerder Papendal had geteisterd. In de versie van zijn speech die eerder voor de pers onder embargo was verspreid, roemde Bolkestein juist de verlaging van het minimumloon en de de verkorting van de WAO. Helaas, die twee zaken had zijn partij verworpen, zodat Bolkestein de kern van zijn betoog nu niet kon uitspreken en het gemis moest compenseren met wat plichtmatige speldeprikjes richting Wim Kok en Els Borst.
Zo gaat Bolkestein een stuk linkser de verkiezingen in dat hij zelf had gewenst.