Helemaal geen feest in Georgië

Tbilisi - De Georgische oppositieleidster Nino Burjanadze vroeg zich onlangs af waarom de Georgisch-Russische oorlog in Zuid-Ossetië telkens weer gevierd moet worden met vuurwerk en openluchtconcerten in Tbilisi. De oorlog duurde vijf dagen, Georgië verspeelde het Navo-lidmaatschap en verloor twee deelrepublieken. ‘Als we echt wat hebben gewonnen, waarom weet niemand in Georgië daar dan iets van?’ Dit jaar wordt de oorlog ook gehuldigd met de door een Georgische goudmijnmagnaat gesponsorde film, 5 Days of War. Met Val Kilmer als oorlogsjournalist 'Dutchman’ en Andy Garcia als de Georgische president Mikheil 'Misja’ Saakashvili. Vladimir Poetin komt in de film niet voor. In werkelijkheid liet Poetin tijdens die hete zomerdagen van 2008 weten dat hij de Georgische president graag 'aan zijn private delen zou willen opknopen’. Op zijn beurt sprak 'Misja’ over zijn noordelijke collega als 'Lilli-Poetin’. De persoonlijke vijandschap tussen beide leiders heeft onoverkomelijke proporties aangenomen. Moskou onderhandelt officieel niet meer met Saakashvili.
Ondertussen is er inderdaad niet veel te vieren. De spanningen tussen Rusland en Georgië nemen toe, waarschuwt de International Crisis Group in een recent rapport. In overtreding van het 'vredesakkoord’ uit 2008 heeft Rusland naar schatting negenduizend troepen in Zuid-Ossetië en Abchazië gestationeerd die de grenzen bewaken en er permanente militaire bases bouwen. Ook ziet het er niet naar uit dat de twintigduizend Georgiërs die in 2008 uit Zuid-Ossetië werden verdreven binnenkort kunnen terugkeren. De administratieve grenzen van het door Rusland als onafhankelijk erkende Zuid-Ossetië en Abchazië zijn vaak nauwelijks gemarkeerd. Er vinden regelmatig incidenten plaats vanwege 'illegale grensoverschrijdingen’ door herders, kruidenplukkers en boeren die hun producten 'aan de andere kant’ willen verkopen.
De de facto overheden van Zuid-Ossetië en Abchazië geven trouwens evenmin toegang aan medewerkers van de Europese delegatie in Georgië, noch aan de waarnemers van de EU. De European Union Monitoring Mission (EUMM) heeft vanuit Brussel het mandaat om het vredesakkoord te bewaken en vijandelijkheden te voorkomen. Maar de sfeer wordt steeds slechter.
Vorig jaar was de missie druk met het feit dat Zuid-Ossetië de watertoevoer naar Georgië had dichtgedraaid. Nu houdt Georgië Rusland aansprakelijk voor een serie bomaanslagen op zijn grondgebied eind 2010, ondermijnt het Ruslands toetreding tot de World Trade Organisation en beschuldigt Rusland Georgië van steun aan radicale islamitische rebellen. Tussen de bedrijven door geeft het Amerikaanse leger in Georgië mediagenieke trainingen aan Georgische mariniers, officieel voor hun missie naar Afghanistan. Zo wordt er voortdurend hoog en laag spel gespeeld. De EU maakt zich daar, anders dan de Crisis Group, niet zoveel zorgen over. 'Komende weken is het vooral belangrijk dat de hazelnootoogst en -handel in de grensgebieden doorgang vindt’, zegt een woordvoerder van de EUMM.