Film: ‘Stowaway’

Helletocht

Stowaway, regie Joe Penna © Courtesy of Netflix

Drie jaar geleden maakte de Franse regisseur Claire Denis een van de beste ruimtefilms ooit: High Life, waarin ze de existentiële crisis van de moderne mens toont. De omineuze sfeer in dit werk staat in schril contrast tot het triomfantalisme dat we zien in uitzendingen van Nasa en SpaceX waarin een Falcon-raket en een Dragon-vaartuig mensen in een baan rond de aarde brengen en het net lijkt of het fijn toeven is tussen de sterren.

Telkens weer is het onmogelijk niet mee te gaan met de euforie van deze live uitgezonden ‘ruimtefilms’. De glorieuze lancering. Het dichterlijke ritme van trap één, trap twee en dan: los en zwevend, met de aarde schitterend op de achtergrond. Dit alles maken we dankzij nieuwe cameratechnologie van steeds dichterbij mee, zodat de ruimtevaart iets wordt voor gewone stervelingen. Maar de melancholie van Denis’ film legt de duistere keerzijde bloot: in de ruimte is er niets van werkelijke betekenis behalve het broze menselijke lichaam dat nergens anders thuishoort dan op aarde. Denis’ visie, zo weerbarstig anders, zo subversief, blijkt nu doorgedrongen tot het centrum van de populaire cinema: Netflix. In het nieuwe Stowaway van Joe Penna ontdekken drie astronauten onderweg naar Mars een verstekeling aan boord. De bevelvoerder, Marina (Toni Collette), reageert krachtdadig: we passen ons aan; de medische officier, Zoe (Anna Kendrick), is zorgzaam; en bioloog David (Daniek Dae Kim) gaat meteen aan de slag om extra zuurstof te produceren. De verstekeling, Michael (Shamier Anderson), krijgt eerst een paniekaanval (‘Ik wil naar huis!’), maar dan legt hij zich neer bij zijn lot. Een crisis volgt: genoeg zuurstof? Nee. Genoeg voor drie.

Net als bij Denis overheerst zwaarte in Penna’s fil, al in de eerste minuten waarin de lancering werkelijk een helletocht blijkt. Bij de drie slaat het angstzweet uit terwijl het hele gevaarte rammelt. Zoveel moeite kost het om alleen al los te komen van de aarde. Je denkt: en dit moet twee jaar lang zweven richting Mars? Maar goed, ze zijn onderweg. En dan ontdekken ze de verstekeling Michael, een eenvoudige technicus die tijdens de lancering per ongeluk in de capsule belandde. Als de zuurstofcrisis een feit is, oordelen twee van de drie astronauten angstwekkend snel: Michael heeft geen nut.

Het dilemma van wat te doen met de extra mens brengt het thema van de werkelijke waarde van het leven in de hoog-technologische setting mooi op de voorgrond. Ook fijn is dat regisseur Penna dit gegeven balanceert met snel gemonteerde, spannende actiescènes waarin Zoe en David een ruimtewandeling maken om zuurstof uit een reserve-raket te tappen. Het lijkt bijna of de maker speelt met onze verwachtingen: we kijken naar Netflix, dus het kán niet de kant op gaan van zo’n High Life. Maar de invloed van Denis’ film is voelbaar in elke minuut van Stowaway. Beide films kun je goed samenvatten met David Bowie’s tekst in Space Oddity’: ‘For here/ Am I sitting in a tin can/ Far above the world/ Planet Earth is blue/ And there’s nothing I can do.’


Nu te zien op Netflix