Henny huisman

Hij introduceerde de spontane huilbui op de televisie. Nu stort hij tranen om zijn eigen ellende. Henny Huisman hangt een aanklacht wegens seksuele intimidatie boven het hoofd. Wordt de ideale schoonzoon het eerste Nederlandse slachtoffer van politieke correctheid?

HET HEEFT ER verdacht veel van weg dat Nederland sinds de geboorte van RTL4 in twee naties is uiteengevallen. Enerzijds het Nederland a la Hilversum, met een been nog in het tijdperk van De bonte dinsdagavondtrein en de oppermacht der zuilen, puriteins georienteerd, vormelijk en gewichtig, gesymboliseerd door moreel hoogstaande, enigszins hautaine volksopvoeders als Joop van Zijl, Maartje van Weegen en Paul Witteman. Aan de andere kant staat het Nederland zoals het dagelijks wordt gemonteerd in de Aalsmeerse studio’s van Joop van den Ende en zijn partner John de Mol. Hier treffen we zonder meer het moderne Nederland aan: hedonistisch, mystiek, taboeloos, brutaal en heftig, geheel gekenmerkt door een permanente klopjacht op het Grote Succes.
Cultureel en sociaal is dit Nieuwe Nederland sterk verwant aan de bakermat van de televisiecultuur: Californie, alwaar het evangelie van de New Age wordt gekoppeld aan bikkelharde economische wetten. In het Nederland van RTL gelden geheel andere normen en waarden dan in Openluchtmuseum Hilversum, aangezien RTL niet is gebonden aan de oude ethische en politieke codes van de verzuilde samenleving. Het Nederland van de firma Endemol, dat in zijn prehistorie teruggaat op de piratenzenders van de jaren zestig, heeft zijn eigen volkslied gekregen met de mega-househit van het Amsterdamse duo 2 Unlimited: There’s No Limit. Alles kan bij RTL, en het gevolg van die code kan men dagelijks op het scherm voorbij zien trekken. Het Nederland van RTL wordt gesymboliseerd door een giechelende Catharina Keijl in een sm-kelder, door de spiritistische seances onder leiding van de tv-prinses van het paranormale Tineke de Nooy, en door de alle mensenrechten schendende ‘spelprogramma’s’ van de oer-Gooise kwelduivel Rolf Wouters. Maar de ware koning van dit Nieuwe Nederland is natuurlijk Henny Huisman, sinds jaar en dag officieel erkend als de leukste man van de natie.
Hoewel zijn uiterst moeizaam op gang gekomen televisiecarriere (niemand van het Hilversumse establishment zag aanvankelijk wat in de slungel uit de Zaanstreek) begon in de stal van de Katholieke Radio Omroep, is deze ex-drummer van de Margriet Eshuys-band onder patronage van zijn godfather Joop van den Ende zonder twijfel uitgegroeid tot Mister RTL en tot het belangrijkste gezicht van de Nederlandse televisie in de jaren negentig.
HENNY HUISMAN (Zaandam, 18 juni 1951) beschikt over een directe verbinding met het hart van de hedendaagse gemiddelde Nederlander. Alles wat hij aanraakt, verandert in goud. Het is in hoge mate het succes van de anti-ster, hoewel Huisman naar eigen zeggen al vroeg in zijn jeugd totaal bezield was door de wil beroemd te worden.
Huismans schutterige motoriek tart alle conventies van het gelikte presentatiegedrag, evenals zijn altijd wat paniekerige, van de hak op de tak springende spreektrant, maar juist daarom ligt er een miljoenenpubliek aan zijn voeten. Met zijn gebogen rug, zijn net verkeerd vallende Hij-kostuums en zijn permanente paniekstemming weet Huisman altijd een gevoelige snaar te raken. In een wereld die wordt bevolkt door snelgekapte en rapgebekte gladjanussen uit het Gooi is Henny Huisman de ultieme gewone jongen, een man van het volk, een groot kindervriend ook. Hij is wat Amerikaanse sportcoaches een natural plegen te noemen: een uitverkorene, gezegend met een extra televisionair zintuig, een soort derde oog dat ervoor zorgt dat hij al voortdobberend op zijn instincten telkens weer het juiste doet of zegt.
Zo heeft Henny Huisman als eerste vaderlandse televisiester het spontaan in snikken uitbarsten gekanaliseerd tot machtig wapen in de kijkcijferstrijd. Was een plotseling opwellende tranenvloed in het verleden nog aanleiding tot het discreet wegdraaien van de camera’s, het fenomeen Huisman heeft het tot het speerpunt van zijn Surprise Show gemaakt. In de formule van dat immens populaire programma kan er geen reunie tussen een weggelopen poedel en diens bazinnetje plaatsvinden zonder dat Huisman zijn traanklieren in werking zet. Woedend kan Huisman worden als cynische tv-recensenten de integriteit van zo'n tranenvloed in twijfel trekken. 'Mij schiet vaak een brok in de keel’, verklaarde hij ooit tegenover dagblad Trouw. 'Ik ben snel geemotioneerd. Mijn ontroering verberg ik niet. Dat wordt me weleens kwalijk genomen. Er zijn journalisten die dan schrijven: Henny had weer eens een bos uien bij de hand. Het is niet eerlijk zoiets over mij te zeggen. Met zulke zaken ga je toch geen komedie spelen. Mijn tranen zijn echt, zoals mijn programma echt is. Ik ben ervan overtuigd dat het gros van mijn kijkers dat zo aanvoelt. Ik schaam me niet voor mijn emoties en dat heb ik ook nooit gedaan. Mensen zijn in onze samenleving zo bang hun emoties te tonen. Als twee mannen elkaar een schouderklopje geven wordt al gauw gedacht dat het misschien wel homo’s zijn of dat een van de twee iets met de vrouw van de ander wil. Mannen die huilen, dat kan helemaal niet. Wat is dat voor een idiote gedachte? Waarom moeten mannen altijd stoer doen? Alleen omdat zij door een slangetje plassen en vrouwen niet?’
Ondanks al die spontaniteit werd er steeds vaker een beroep gedaan op Henny’s talent als crybaby. Huisman houdt bij hoog en laag vol dat het in die gevallen ging om pure televisiemystiek, het toeval van het moment. De trouwe kijker kent hem dan ook als een diep religieus mens, altijd in immense verwondering verkerend over de geheimen van de schepping. Zo peinsde hij tegenover EO’s biechtvader Henk Binnendijk hardop over het mysterie van een zonnebloempit ('Als je een zonnepit namaakt en je stopt hem in de grond, komt er niks uit. In een echte zonnepit zit een stukje leven’), waarna hij - de opmerkzame lezer raadt het al - in een schokschouderend snikken uitbarstte.
HET IS DAN OOK van een wrede ironie dat juist dit warme en vrome gevoelsmens momenteel als eerste ster in de geschiedenis van de Nederlandse televisie een strafzaak wegens seksisme boven het hoofd hangt. De steen des aanstoots stamt van Huismans optreden tijdens het tv-gala ten bate van de slachtoffers van de recente watersnood. Tijdens dat optreden, dat het hoogtepunt had moeten zijn van Huismans status als oppergod van de Nederlandstalige televisie, moet er iets in het hoofd van de ster zijn geknapt. In een klap veranderde de ideale schoonzoon in een bronstige Hell’s Angel.
Tijdens de uitzending nam Huisman vijfhonderd gulden in ontvangst van een jonge vrouw die het bedrag (helemaal in RTL-geest) met een striptease in een kroeg zou hebben ingezameld. Achteraf bleek de striptease een verzinsel van de programmaleiding (al even typerend), maar de vrouw werd niettemin klemmend verzocht haar act voor het oog van de camera te herhalen. 'Kom, laat nou even die twee dijken zien die net niet doorgebroken zijn’, drong Huisman aan, trekkend aan de kleren van de zichtbaar in verlegenheid gebrachte vrouw. Een luid joelend publiek sloot zich aan bij de wens van de presentator, zwaaide met geldbiljetten om het gevraagde toch gedaan te krijgen, en in een mum van tijd ontstond er zo een onheilspellende, enigszins dierlijke stemming op de buis.
Het andere Nederland reageerde furieus. Op de VPRO-radio deed de juriste Heikelien Verrijn-Stuart van het Clara Wichmaninstituut een oproep aan de luisteraars om bij de politie aangifte te doen wegens seksediscriminatie. Een oproep waaraan volgens de laatste berichten van het instituut inmiddels al redelijk massaal gehoor is gegeven. Ook elders bleek Huisman toorn over zich te hebben uitgeroepen. 'Hoe kan onze Henny dit nu maken?’ was de teneur die sprak uit een stroom van ingezonden brieven in De Telegraaf en boze telefoontjes aan het RTL-kantoor.
HUISMAN ZELF, zich van geen schuld bewust, reageerde totaal verbouwereerd en ook gepikeerd op de ontstane ophef rond zijn persoon. 'Dat Paul de Leeuw blote kerels op tv laat zien en dat in “Lief en Leed” alle taboes worden doorbroken mag wel, maar als ik dan zo'n grapje maak ben ik de gebeten hond’, zo beklaagde Huisman zich tegenover Henk van der Meijden. Ter verdediging van zijn handelwijze wijst hij op de eerste prioriteit van het watergala: het inzamelen van zoveel mogelijk geld. 'Hij die zonder humor is, werpe de eerste steen’, klaagt hij ook nog.
In werkelijkheid werd de tv-held natuurlijk het slachtoffer van zijn eigen brandende ambitie, van de 'het doel heiligt de middelen’-geest zoals die in RTL-kringen heerst. Henny Huisman is het slachtoffer van de kloofbrede verscheurdheid die door het krachtenspel van Hilversum versus Aalsmeer in Nederland is ontstaan. Nooit zal men meer met dezelfde ogen kijken naar zijn ontwapenende geschutter. Weer eet een revolutie een van haar eigen kinderen op.