Popmuziek: Yeasayer

Henrietta leeft, in een lab

Een van de vele aardige extra’s die worden aangeboden door Spotify, de geluidsaanbieder die de cd de genadeklap heeft gegeven, is rechts boven in beeld het schermpje ‘vergelijkbare artiesten’.

Op een van die artiesten klikken leidt tot een nieuw schermpje met artiesten die op hun beurt weer met die keuze vergelijkbaar zijn. Iedere Spotify-gebruiker kent de gewaarwording dat ineens zeeën van tijd voorbij vliegen, en het eindeloze terugklikken naar de eerste artiest langs een uitgedijde stamboom van verwante muzikanten.

Wie bij Yeasayer uit Brooklyn rechts boven op het Spotify-scherm kijkt, ziet een tamelijk onwaarschijnlijke combinatie van verwante artiesten: van Leonard Cohen tot Dead Kennedys, van Talking Heads tot Byrds. Er is dan ook geen artikel over de band te vinden waarin het bijvoeglijk naamwoord ‘eclectisch’ ontbreekt. Het zojuist verschenen derde album Fragrant World valt nauwelijks nog onder die nietszeggende noemer, want de gitaren zijn verdwenen, of vermomd. Yeasayer heeft zich overgegeven aan de synthesizers. De verklaring zit in een interview dat bandleider Chris Keating laatst gaf. Hij vertelde dat hij in de jaren negentig zelf luisterde naar de gruizige indiepop van bands als Pavement en Sonic Youth en toen op de radio ineens de oneindige stroom hits hoorde die de Neptunes en Timbaland produceerden. Het waren bloedcommerciële nummers, gezongen door artiesten als Justin Timberlake, maar bijna stiekem gebeurde in die nummers veel spannends. Sterker, zei Keating: ‘Ik dacht: wacht eens even, die muziek is eigenlijk veel spannender dan indierock.’ Een prikkelende stelling, waaruit Keating tamelijk vergaande conclusies heeft getrokken: zijn band is op dit album niet meer de ‘experimentele rockband’ die op de site van Paradiso wordt aangekondigd, maar een experimentele band. En binnen dat nieuwe geluid gaat een vrij overzichtelijke regel op: hoe kaler, hoe beter. Als Keating zijn band ontdoet van veel meer dan alleen die gitaar, van eigenlijk vrijwel alles, dan is de nieuwe Yeasayer op z’n best. Wat dan resteert, is muziek voor de onderbuik: bas en donkere dreiging. In minder pakkende nummers dan voorheen, dat wel, in een afstand tot de luisteraar die groter lijkt geworden, in neigingen tot kitsch in de vorm van keurige koortjes en gebruik van de autotune.

Het beste nummer is Henrietta, een nummer dat Keating zelf in het Britse muziekblad Spin zeer trefzeker en correct omschreef als een ‘dubbed-out pseudo-science-fiction song’. Hij schreef het nummer na het lezen van het boek The Immortal Life of Henrietta Lacks, waarin de Amerikaanse schrijfster Rebecca Skloot in 2010 het leven beschreef van de vrouw die leed aan baarmoederhalskanker en die, zonder dat ze het zelf wist, door het gebruik van haar cellen de bron van veel wetenschappelijk onderzoek werd. Nog lang na haar dood leefden haar cellen voort in een lab. In de woorden van Keating: ‘The magic is gone, but you’re here to stay.’

Yeasayer, Fragrant World, label: Pias. Yeasayer speelt 17 september in Paradiso